Έκθεση έργων του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΞΕΝΑΚΗ στο ΖΙΝΤΖΙΡΛΙ ΤΖΑΜΙ των ΣΕΡΡΩΝ

Έκθεση έργων του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΞΕΝΑΚΗ στο ΖΙΝΤΖΙΡΛΙ ΤΖΑΜΙ των ΣΕΡΡΩΝ

Μετά από αρκετά χρόνια συστηματικής προσπάθειας και συντονισμένων ενεργειών του σωματείου Σερραίων Πολιτεία και του Δήμου Σερρών, γίνεται πραγματικότητα η πρώτη παρουσίαση του διεθνούς Έλληνα καλλιτέχνη Κωνσταντίνου Ξενάκη και του έργου του στις Σέρρες.

Η έκθεση θα φιλοξενηθεί στο χώρο του Ζιντζιρλί Τζαμί, από τον Ιούνιο μέχρι και τον Οκτώβριο του 2016.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Δευτέρα 13 Ιουνίου 2016 και θα παραμείνει σε λειτουργία μέχρι 31 Οκτωβρίου του 2016, ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε όσο το δυνατό περισσότερους επισκέπτες να επικοινωνήσουν με τη δουλειά ενός από τους πιο σημαντικούς εικαστικούς δημιουργούς.

Το πρόγραμμα της έκθεσης, που πραγματοποιείται σε συνεργασία και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Σερρών, θα συνοδεύεται από αρκετές παράλληλες εκδηλώσεις και  στόχος των διοργανωτών είναι να αποτελέσει γεγονός διεθνούς ενδιαφέροντος.

Η παρουσία του Κωνσταντίνου Ξενάκη στις Σέρρες σηματοδοτεί παράλληλα το όραμα για τη δημιουργία  Πολιτιστικού Πάρκου στο Στρατόπεδο Παπαλουκά και την έναρξη των εργασιών για τη δημιουργία του πρώτου σύγχρονου χώρου πολιτισμού που είναι η Πινακοθήκη και το Μουσείο Κωνσταντίνου Ξενάκη.

Το Μουσείο θα φιλοξενεί τη συλλογή έργων που ο καλλιτέχνης δωρίζει στην πόλη μας και που σε συνδυασμό με τις άλλες μονάδες θα καταστήσει τις Σέρρες σημαντικό υπερτοπικό πόλο πολιτισμού.

Ήδη ο δήμος Σερρών χρηματοδοτεί τα πρώτα έργα στο κτήριο, ενώ παράλληλα έχει κατατεθεί ο φάκελος για ένταξη του συνόλου του έργου στο INTERREG.

Τα βασικά επιχειρήματα για την δημιουργία πολιτιστικού πάρκου είναι:

  • -Η Θεματική αναφορά και αξιοποίηση  των στρατοπέδων, με τρόπο που να ικανοποιεί τις ανάγκες της πόλης και της ευρύτερης περιοχής, εξασφαλίζοντας παράλληλα συνεκτικές και βιώσιμες σχέσεις μεταξύ των επί μέρους λειτουργιών.
  • -Η δημιουργία ενός εξωστρεφούς πόλου έλξης επισκεπτών, αφού το πάρκο θα έχει, ως σύνολο, πανελλήνιο και διεθνές ενδιαφέρον.
  • -Η  δημιουργία ένας χώρου αποθησαύρισης και δημόσιας έκθεσης πολιτιστικών αγαθών που αφορούν την ιστορία, τον πολιτισμό, την πνευματική και καλλιτεχνική παραγωγή των Σερρών.
  • -Η ύπαρξη ενός ενιαίου χώρου δημιουργικής διεξόδου, κυρίως της νεολαίας, με πρόσβαση στη γνώση, στην καλλιτεχνική έκφραση, στην ψυχαγωγία αλλά και στην καινοτομία.
  • -Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης, με την ενσωμάτωση στην καθημερινή ζωή της πόλης και των κατοίκων στοιχείων πολιτισμού που συνδέονται με την διαχρονική πορεία των Σερρών.

Το κύριο  επιχείρημα για την ανάγκη συγκέντρωσης βασικών πολιτιστικών μονάδων σε ένα χώρο, είναι ότι με τον τρόπο αυτό αναπτύσσεται μια ιδιαίτερη δυναμική.

 Ξενάκης-12846_05Η αναπόφευκτη αλληλοεπίδραση μεταξύ των διαφόρων χώρων και λειτουργιών, καθιστά το σύνολο του πάρκου πολυσήμαντο σημείο, ελκυστικό για ανθρώπους με διαφορετικά ενδιαφέροντα και πολλαπλασιάζει τους λόγους που επηρεάζουν θετικά  την αύξηση της επισκεψιμότητας.

Όλα αυτά μάλιστα θα συμβαίνουν  σε ένα χώρο που τα περιβαλλοντικά και αρχιτεκτονικά του στοιχεία παραπέμπουν ευθέως στην ιστορική διαδρομή των Σερρών.

Το εγχείρημα δημιουργίας του πάρκου θα πρέπει να υποστηριχτεί από μια συνολική μελέτη, που θα καθορίζει τις χρήσεις ανοικτών χώρων και κτηριακών μονάδων, το νομικό πλαίσιο λειτουργίας και την οικονομική βιωσιμότητα σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Κυρίως όμως θα πρέπει να υποστηριχτεί από τους ίδιους τους πολίτες και τους φορείς της περιοχής.

Το ερώτημα που τίθεται και για το οποίο θα επανέλθω σύντομα με ξεχωριστό άρθρο είναι:

Θα το τολμήσουμε;

Θα το τολμήσουμε ως Δήμος, ως τοπική κοινωνία, ως πολίτες, ως φίλοι του πολιτισμού, της τέχνης, των γραμμάτων, του περιβάλλοντος, της ιστορίας των Σερρών και κυρίως θα το τολμήσουμε για λογαριασμό των επόμενων γενεών που δικαιούνται μια καλύτερη πόλη;
ΒΑΦΕΙΑΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
Εικαστικός, μέλος του Δ.Σ. του Σωματείου «Σερραίων Πολιτεία»

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΞΕΝΑΚΗ ή ΤΙ ΚΑΤΑΝΟΩ ΠΑΡΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
Σάκης Μουχταρίδης, ιστορικός τέχνης

Δεν θα ντραπώ να ομολογήσω ότι η πρώτη μου επαφή με το έργο του Κωνσταντίνου Ξενάκη ήταν, μάλλον απογοητευτική: σκέφτηκα ενστικτωδώς,  ότι ο πίνακας αυτός δεν μου μεταδίδει κανένα μήνυμα, καμία πληροφορία. Χρειάστηκε να περάσει κάποιο χρονικό διάστημα για να αντιληφθώ ότι τελικά αυτό ακριβώς επιδίωκε να μεταδώσει και ο καλλιτέχνης: κανένα μήνυμα, καμία πληροφορία. Μέσα σε έναν αχανή ωκεανό συμβόλων, σημείων, κωδικών, ιδεών, γραμμάτων και μορφών, το μήνυμα και η πληροφορία στα έργα του Κωνσταντίνου καταφέρνουν πάντα να κρύβονται επιμελώς, άλλοτε στην σκοτεινή σκιά μιας πυκνής επικάλυψης, άλλοτε στην χαοτική δίνη κάποιου μακρινού πολύχρωμου γαλαξία ή ακόμη και στο μαγικό αιγυπτιακό παρελθόν. Πιστεύω ότι αυτή ακριβώς η αντιφατική ανατροπή (δηλαδή η πληροφορία ότι, η πληροφορία-γνώση έχει απολεσθεί), πέρα από γοητευτική αισθητικά, είναι ταυτόχρονα και το κλειδί για να προσεγγίσει κανείς το «απολεσθέν» μήνυμα στο έργο του Κωνσταντίνου.

Ξενακης-000Ο Ξενάκης, όπως και πολλοί καλλιτέχνες της γενιάς του Μάη του ‘68, εκφράζει στο έργο του μια προσωπική του «εμμονή». Μια εμμονή με σαφείς κοινωνικοπολιτικές διαστάσεις που διαπερνά πότε διακριτικά και πότε με καταφανή τρόπο, κάθε δημιουργία του: «Το έργο μου πηγάζει μέσα από τον κοινωνικό και πολιτικό χώρο και φυσικά σ’ ένα διεθνές επίπεδο. Αναφέρομαι στο αδιέξοδο, την παράνοια του αιώνα μας, στο αδιέξοδο του διαλόγου, στην υπερπληθώρα των πληροφοριών και στο μονόλογο των ειδήσεων καθώς και στην ύπαρξη του διαδικτύου με τα θετικά και τα αρνητικά του στοιχεία.

Πολλές φορές διερωτώμαι αν υπάρχει διάλογος ή μονόλογος. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 60 διαπίστωσα πως ο κατακερματισμός των πειραματισμών μας και η διασπορά της γνώσης σε πολλαπλές αυτόνομες κατευθύνσεις ανέπτυσσε ανάλογα πολλαπλές μεμονωμένες γλώσσες ή ιδιώματα, που μας οδηγούσαν προς μια επικοινωνιακή σύγχυση και κρίση. Αυτή η υπερπαραγωγή ιδιωμάτων και μηνυμάτων, αυτό το επικοινωνιακό μποτιλιάρισμα, όπου η πληθώρα εκμηδενίζει τη σημασία των λέξεων και των σημείων, με ώθησαν να καταγράψω και να περιγράψω αυτό το χάος με τον τρόπο ενός «γραφέα» των νεότερων χρόνων ή ενός σημειολόγου της εποχής μου, που θα’ ριχνε στη θάλασσα μια μπουκάλα με τις γραφές και τα μηνύματα του. Το ενδιαφέρον μου γύρω από τη φιλοσοφία καθώς και την τεχνολογία και την επιστήμη, μου δίνει αρκετό υλικό για να ασκήσω κάποια κριτική, φυσικά σαν εικαστικός “δημοσιογράφος”.»  (απόσπασμα από την συνέντευξη του εικαστικού στο περιοδικό Culturenow Mag, τεύχος 29, Αύγουστος 2014).

ξενακης-002Πέρα από την εικαστική κραυγή αγωνίας του Ξενάκη για τον επικοινωνιακό κορεσμό που οδηγεί σε μη-επικοινωνία, μπορεί εύκολα κανείς να ανιχνεύσει τον θαυμασμό του για τρεις από τις σπουδαιότερες στιγμές του παγκόσμιου πολιτισμού, που φαίνεται να εναρμονίζονται αβίαστα με την βιογραφία του, διαπερνώντας κάθε πτυχή του έργου του:

Η ελληνική και αιγυπτιακή του καταγωγή αποτυπώνονται στο έργο του είτε με την διαρκή χρήση ιερογλυφικών, συμβόλων και άλλων αναφορών στον αρχαίο αιγυπτιακό πολιτισμό, είτε με τις πολλές άμεσες και έμμεσες αναφορές του στον κλασσικό πολιτισμό.

Τέλος, η πολυετής διαμονή του στο Παρίσι και ειδικότερα κατά την δεκαετία του ’60 (περίοδο έντονων και πρωτοποριακών ζυμώσεων σε πολιτικό και εικαστικό επίπεδο), έπλασε με καθοριστικό τρόπο την εικαστική του γλώσσα. Ο Ξενάκης, πάντα επίκαιρος και οικουμενικός, καταφέρνει να ενσωματώσει τα τρία παραπάνω καθοριστικά στοιχεία του παγκόσμιου πολιτισμού, αναδεικνύοντας την συνέχεια και την εξέλιξη μιας ιδέας, ενός πνεύματος αν θέλετε, που εκκινεί δειλά από την αρχαία Αίγυπτο, γιγαντώνεται στην κλασσική Ελλάδα και καταλήγει να θεμελιώνει, μέσα από τα προτάγματα του γαλλικού διαφωτισμού, την ίδια την ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης. Μιας Ενωμένης Ευρώπης που ο καλλιτέχνης, προφητικά και ήδη από τη δεκαετία του ’60, απεικονίζει ως ουτοπία, ως ένα μακρινό μήνυμα μέσα σε μια φιάλη που αφέθηκε κάποτε μέσα σε έναν αχανή αντιφατικό και χαοτικό ωκεανό λόγων και παραλόγων, λέξεων και διενέξεων, θέσεων και αντιθέσεων, σχέσεων και ανασχέσεων: ένα μήνυμα που δεν είχε ποτέ του κανέναν αποδέκτη…