Τα δάκρυα του (τέως) βασιλιά*

Τα δάκρυα του (τέως) βασιλιά*

Αν δεν ήξερε κανείς τον βίο και την πολιτεία αυτού του σεβάσμιου ηλικιωμένου με το μπαστουνάκι που από την πολλή συγκίνηση και τα δάκρυα που γίνονται ορμητικός χείμαρρος δυσκολεύεται να αρθρώσει τις λέξεις που θέλει μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, θα κέρδιζε με το πρώτο τη συμπάθειά του. Μπορεί και τη λύπηση. Τα ανθρώπινα αισθήματα, πολλές φορές και για λόγους που δεν χρειάζονται καν (ή και καλύτερα θα έλεγα που δεν χρειάζονται) να εξηγηθούν, δεν ελέγχονται.

Του Νίκου Φαλαγκάρα [nicfalag@yahoo.gr]

Του Νίκου Φαλαγκάρα
[nicfalag@yahoo.gr]

Στην περίπτωση, πάντως, που αναφερόμαστε δεν επρόκειτο για έναν τυχαίο ευσυγκίνητο ηλικιωμένο που για κάποιο λόγο άνοιξαν ξαφνικά και ασυγκράτητα οι κρουνοί των δακρύων του και παραλίγο να μουσκέψουν… οι κάμερες.

Ήταν ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ που παραβρέθηκε σε μια αθλητικής φύσεως τελετή. Παρουσία του -κατενθουσιασμένου- Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλου.

Έτοιμη και δικαιολογημένη κατ’ αρχήν, η ένσταση: δηλαδή οι (τέως ή νυν) βασιλείς δεν δικαιούνται μερίδιο στη συγκίνηση;

Αυτοί δεν έχουν ανθρώπινα αισθήματα;

Η καρδιά τους είναι από πέτρα;

Φυσικά και διαθέτουν όλα τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες του ανθρώπινου είδους και ακόμα περισσότερο δικαιούνται να τα εκδηλώνουν και να τα διαχειρίζονται όπως όλοι οι υπόλοιποι συνάνθρωποί τους – υπήκοοί τους ή μη.

Ωστόσο ένας τέως βασιλιάς, όπως ο εν λόγω, θέλουμε δεν θέλουμε, κουβαλάει στις γέρικες πια πλάτες του μια ιστορία. Ή καλύτερα είναι κομμάτι της ιστορίας αυτού του τόπου. Καθότι έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωσή της.

Μια μικρή μόνο αναδρομή στην πρόσφατη  πολιτική μας ιστορία είναι αρκετή για να βεβαιώσει του λόγου το αληθές.

Αν και ο ρόλος συνολικά της δυναστείας υπήρξε –κατά κοινή ομολογία- ολέθριος για την ομαλή πορεία της χώρας μας στη μεταπολεμική Ευρώπη, ο ίδιος ο Κωνσταντίνος, με την εν γένει δράση του, σημάδεψε, ανεξίτηλα και οδυνηρά, τα πολιτικά πράγματα της χώρας μας.

Νεοσσός, ούτε καν 25 ετών, ήταν όταν διαδέχθηκε τον αποθανόντα πατέρα του, Παύλο, στον βασιλικό θρόνο –υπό την ασφυκτική κηδεμονία της μητέρας του, Φρειδερίκης– δεν δίστασε να επιλέξει τη σφοδρή σύγκρουση με τον γηραιό νόμιμο πρωθυπουργό της χώρας, Γεώργιο Παπανδρέου, και να τον εξαναγκάσει σε πρόωρη παραίτηση.

Εν συνεχεία ανέθεσε διαδοχικά την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε στελέχη του κυβερνώντος κόμματος (ένας εκ των βασικών πρωταγωνιστών και τελευταίος επιζών ο –σχεδόν αιωνόβιος- επίτιμος πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και πρώην πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης) που γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο αποσκίρτησαν (αποστάτες).

Αν η εξέλιξη αυτή δεν είχε οδηγήσει τον τόπο σε περιπέτειες, ο τρόπος που εκδηλώθηκε είχε και το κωμικό της στοιχείο.

Ο πρώτος πρωθυπουργός, Νόβας, ήταν κρυμμένος σε διπλανό δωμάτιο έτοιμος να ορκιστεί. Ο δε, πάλαι ποτέ ΕΑΜίτης Τσιριμώκος, τη μία ημέρα κατακεραύνωνε από τη Θεσσαλονίκη τους κατεψυγμένους πρωθυπουργούς, μετά από πέντε μέρες έβγαινε ο ίδιος από την κατάψυξη…

Η αποστασία, όπως ονομάστηκε το συνταγματικό εκείνο πραξικόπημα, στο οποίο ο τέως βασιλιάς είχε κυρίαρχο ρόλο, έβλαψε ανεπανόρθωτα τη χώρα.

Απαξίωσε τους θεσμούς (μαζί και τον βασιλικό), το πολιτικό σύστημα έχασε την όποια αξιοπιστία διέθετε, υπέθαλψε τη συναλλαγή (έγινε τότε λόγος και δεν διαψεύσθηκε με στοιχεία για οικονομικά ανταλλάγματα που έλαβαν αχρείοι βουλευτές για να αποστατήσουν…) και επέσπευσε τη συνταγματική εκτροπή της 21ης Απριλίου.

Όλα αυτά θα είχαν αποφευχθεί αν ο ανώτατος άρχων τηρούσε το Σύνταγμα και δεν μετατρεπόταν, σύμφωνα με την έκφραση του Γεωργίου Παπανδρέου, σε κομματάρχη της Δεξιάς, στην πιο σκληρή και ακραία εκδοχή της.

Κατόπιν, όταν κηρύχθηκε η απριλιανή δικτατορία των συνταγματαρχών που πρόλαβε εκείνη των στρατηγών στην οποία είχε ενεργό ρόλο ο Κωνσταντίνος, έσπευσε να ορκίσει την πρώτη της, υπό τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνο Κόλλα (άλλος δεινός κομματάρχης αυτός…), κυβέρνηση.

Σε λίγους μήνες οργάνωσε ένα αντιπραξικόπημα – οπερέτα που δεν είχε καμία τύχη, οπότε, συν γυναιξί, μητρί, αδελφή και τέκνοις, αυτοεξορίστηκε στο εξωτερικό.

Έτσι ήρθε το δημοψήφισμα του 1974, το μόνο γνήσιο που είχε γίνει μέχρι τότε, για να τοποθετήσει τον βασιλιά και τη δυναστεία στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, για να θυμηθούμε τη φράση του Ανδρέα Παπανδρέου, που αναφερόταν στη Δεξιά… Εκεί όπου ήταν ο φυσικός τους χώρος. 

Ας μου επιτραπεί, τέλος, να σημειώσω και το εξής:

Στο χριστουγεννιάτικο διάγγελμά του, νομίζω το 1966, ο Κωνσταντίνος φιλοδώρησε τους αριστερούς με τον ατιμωτικό και άκρως διχαστικό χαρακτηρισμό «μιάσματα», λησμονώντας ότι δεν ήταν βασιλιάς μόνο μιας μερίδας του λαού –των μη μιασμάτων. Και βέβαια ποτέ δεν επέδειξε τα ανθρώπινά του αισθήματα, με δυο λόγια συμπάθειας έστω, όταν οι αριστεροί βρίσκονταν στις φυλακές και στις εξορίες, μόνο και μόνο για τα διαφορετικά τους φρονήματα.

Μα θα πει κάποιος, τώρα, εις τας δυσμάς του βίου του, δεν έχει δικαίωμα ένας τέως βασιλιάς να αναθεωρήσει απόψεις και θέσεις και να μεταμεληθεί για συμπεριφορές του πρότερου βίου του;

Ασφαλώς και δικαιούται, αρκεί να το είχε εκφράσει έμπρακτα. Τόσα άλλα (τα περισσότερα αυτοδικαιωτικά) έχει πει κατά καιρούς. Έτσι, στην περίπτωση αυτή (της ειλικρινούς μεταμέλειας) θα άξιζαν και μερικά ανεξέλεγκτα (αναδρομικά) δάκρυα…

*Η επικεφαλίδα του κειμένου παραπέμπει στον τίτλο του γνωστού και αξιόλογου μυθιστορήματος του Βασίλη Μπούτου, ΤΑ ΔΑΚΡΥΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ, ΝΕΦΕΛΗ 2000.

ΝΙΚΟΣ ΕΠ. ΦΑΛΑΓΚΑΡΑΣ (nicfalag@yahoo.gr)

  22/09/2016