« Άλλοι ανησυχούσαν και άλλοι πανηγύριζαν…»

 Μαρία Κόλλια Τσαρουχά-αντιπρόεδρος-2013ΑΡΘΡΟ της Μαρίας Κόλλια-Τσαρουχά (Αντιπροέδρου της Βουλής, βουλευτής Σερρών)

Ραγδαία αλλαγή σκηνικού για τον τραπεζικό τομέα στη χώρα μας επιφέρει η απόφαση αναστολής της συγχώνευσης Εθνικής – Eurobank και που θα οδηγήσει σε χωριστή ανακεφαλαιοποίηση των δύο τραπεζών. Η είδηση για το σπάσιμο της συμφωνίας κάνει το γύρο του κόσμου , ενώ πολλοί αναλυτές εκφράζουν ήδη την ανησυχία τους για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια τέτοια εξέλιξη στην τραπεζική αγορά και κατ’ επέκταση στην ελληνική οικονομία.

Η δήλωση του εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, ότι δεν υπάρχει βέτο για τη συγχώνευση Εθνικής – Eurobank , γρήγορα διαψεύστηκε από τα γεγονότα. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος είχε αναφερθεί στα ζητήματα που προέβαλλε η τρόικα όσον αφορά τον τραπεζικό τομέα στη χώρα μας. Ο κ. Προβόπουλος τόνισε , ότι στην τρόικα δεν άρεσε η ιδέα να δημιουργηθεί ένας τόσος μεγάλος τραπεζικός παίκτης, με μερίδιο αγοράς της τάξης του 40% και αυτός ο παίκτης να τελεί υπό κρατικό έλεγχο, ωστόσο ο ίδιος , όπως τόνισε , ήταν υπέρ της ολοκλήρωσης της συγχώνευσης των δύο τραπεζών. Από τα λεγόμενα του κ. Προβόπουλου συμπεραίνεται , ότι η τρόικα εκτιμούσε ότι το σχήμα Εθνικής-Eurobank δεν θα μπορούσε να αντλήσει το 1,5 δις ευρώ , που απαιτούνταν από ιδιώτες.

Η Τράπεζα της Ελλάδος με ανακοίνωσή της το βράδυ της 7ης Απριλίου επιβεβαίωσε , πως «η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης και για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες (Εθνική, Alpha Bank, Eurobank, Πειραιώς) προχωρά κανονικά και σε κάθε περίπτωση θα ολοκληρωθεί προ του τέλους Απριλίου». Όπως εξήγγειλαν οι δύο τράπεζες προχωρούν σε χωριστές συνελεύσεις και χωριστές απόπειρες αύξησης κεφαλαίου, ελπίζοντας να συγκεντρώσουν το 10% από ιδιώτες μετόχους , ώστε να αποτρέψουν τον απόλυτο έλεγχό τους από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Εάν οι προσπάθειες δεν ευοδωθούν, Εθνική Τράπεζα και Eurobank θα ενταχθούν στο ΤΧΣ , που θα ξεκινήσει τη διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των δύο τραπεζών και θα καταστεί κύριος μέτοχός τους.

Προβληματικός είναι , τουλάχιστον , ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε η τρόικα το σχέδιο συγχώνευσης των δύο τραπεζών , όταν μάλιστα η ίδια τελούσε σε πλήρη γνώση της διαδικασίας και το ΤΧΣ είχε ήδη δώσει την έγκρισή του για το νέο τραπεζικό σχήμα, ενώ συγχρόνως δίνει ένα στίγμα για το πώς θα διοικούνται εφεξής οι τράπεζες. Ειδικοί εκτιμούν , πως οι διοικήσεις των τραπεζών θα υποβαθμιστούν σε μεγάλο βαθμό και ότι οι κεντρικές και στρατηγικές αποφάσεις θα λαμβάνονται από τους δανειστές μέσω του ΤΧΣ σύμφωνα με τον δικό τους σχεδιασμό και κριτήρια και με βάση τα κεφάλαια που θα απαιτούνται για κάθε κίνηση.

Η απόφαση για τη διακοπή της συγχώνευσης έχει δικαιολογημένα προκαλέσει αναταραχή στο τραπεζικό σύστημα, καθώς και σε συνδυασμό με τις οικονομικές εξελίξεις στην Κύπρο και τις δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων, το θέμα της ασφάλειας των τραπεζών και ειδικότερα των καταθέσεων έχει γίνει εξαιρετικά ευαίσθητο. Πολλά ερωτήματα εγείρει η αναστολή της συγχώνευσης της Εθνικής Τράπεζας με την Eurobank, όπως δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του το Γερμανικό περιοδικό Der Spiegel και το οποίο αποδίδει το «πάγωμα» της συμφωνίας στα γεγονότα στην Κύπρο. Σύμφωνα με το περιοδικό, «Οι μεγάλες τράπεζες συνιστούν κίνδυνο, αυτό έδειξε με τρόπο δραματικό η επιχείρηση διάσωσης της Κύπρου». «Η ελληνική κυβέρνηση ανέστειλε τη διαδικασία συγχώνευσης έπειτα, προφανώς, από βέτο της τρόικας, η οποία μάλλον αντέδρασε έτσι μετά τις εξελίξεις στην Κύπρο. Η σχεδιαζόμενη συγχώνευση θα δημιουργούσε μια μεγάλη τράπεζα με καταθέσεις γύρω στα 170 δις ευρώ, όσο οι ετήσιες οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας. Αυτό, και μετά την κυπριακή εμπειρία, ενδέχεται να ήταν ένα πολύ λεπτό σημείο για την ελληνική κυβέρνηση». Όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, «η απόφαση κατά της συγχώνευσης γεννά υποψίες ότι όπως και στην Κύπρο έτσι και στην Ελλάδα, σε περίπτωση ανάγκης, ο τραπεζικός τομέας θα πρέπει να εκκαθαριστεί. Σε αυτήν την περίπτωση θα τεθεί το ερώτημα, εάν θα συμμετάσχουν και πάλι καταθέτες στην διάσωση».

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από την περίοδο εκείνη που η τρόικα σύσσωμη διατυμπάνιζε , ότι με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, το τραπεζικό σύστημα της χώρας θα διασφαλιζόταν πλήρως. Το ναυάγιο της συμφωνίας συγχώνευσης αλλάζει άρδην τις ισορροπίες όχι μόνο στους δύο συγκεκριμένους τραπεζικούς ομίλους, και στους οποίους αναπόφευκτα δρομολογούνται εξελίξεις, αλλά ευρύτερα στον εγχώριο χρηματοπιστωτικό τομέα και στην ελληνική οικονομία. Το τοπίο όσον αφορά το νέο δημοσιονομικό εργαλείο της φορολόγησης των καταθέσεων δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει , ωστόσο σε πρώτη φάση δίδεται η εντύπωση ότι οι καταθέτες μπορεί να κληθούν να πληρώσουν για τα ελλείμματα ή και το χρέος μιας χώρας ή για όποιες νέες κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών που θα προκύψουν. Το σχέδιο υπάρχει ήδη. Η συμφωνία Μέρκελ – Σαρκοζί στη Ντοβίλ της Γαλλίας (18.10.2010) για τη συμμετοχή και ιδιωτών επενδυτών στο κόστος σωτηρίας κρατών έδωσε το έναυσμα και από εκεί προέκυψε το καταστροφικό για χιλιάδες μικροκαταθέτες και ασφαλιστικά ταμεία κούρεμα των ομολόγων με την επιβεβαίωση της εμμονής και στην περίπτωση της Κύπρου και της επέλασης επί των καταθέσεων.