Αποζημιώσεις για το πράσινο σκουλήκι… ΓΙΟΚ!

πράσινο σκουλήκιΤην απάντησή του σε ερώτηση του βουλευτή Νομού Σερρών της Νέας Δημοκρατίας κ. Μενέλαου Βλάχβεη, σχετικά με τις αποζημιώσεις Σερραίων βαμβακοπαραγωγών για τα ΠΣΕΑ 2010, έδωσε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος. Μεταξύ άλλων ο κ. Χαρακόπουλος αναφέρει ότι το σχετικό αίτημα δεν ήταν δυνατό να εγκριθεί, διότι “το πράσινο σκουλήκι προϋπήρχε της βροχόπτωσης”.

Στο κείμενο της ερώτησής του (Α.Πρ. 5868/15-1-2013) ο κ. Βλάχβεης ανέφερε τα εξής:

“Το 90% των αποζημιώσεων ΠΣΕΑ είναι από Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα και μόνο το 10% είναι ίδια κρατική συμμετοχή (ΕΛΓΑ). Το 2010, η παραγωγή βαμβακιού του Νομού Σερρών προσβλήθηκε από το πράσινο σκουλήκι. Οι καταστάσεις αποζημιώσεων υποβλήθηκαν από τον ΕΛΓΑ στην Περιφέρεια, από την Περιφέρεια στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και στη συνέχεια στα αρμόδια όργανα της ΕΕ. Στα τέλη Νοεμβρίου του 2012, οι καταστάσεις αυτές επέστρεψαν από την ΕΕ ως απορριπτέες λόγω ελλιπών στοιχείων του φακέλου. Στη συνέχεια, αφαιρέθηκε από τις καταστάσεις η καλλιέργεια βάμβακος – που αφορά κυρίως το νομό Σερρών – και επαναϋποβλήθηκε ο φάκελος στα αρμόδια όργανα της ΕΕ.
Στις νέες καταστάσεις αποζημιώσεων προς την ΕΕ, συμπεριελήφθησαν αποζημιώσεις για σταβλικές εγκαταστάσεις που έπαθαν ζημιές από θεομηνίες (εκ των οποίων μόνο 3 τέτοιες περιπτώσεις αφορούν το νομό Σερρών), καθώς και για άλλες καλλιέργειες που αφορούν διάφορους Νομούς της χώρας, εκτός όμως του Νομού Σερρών που είχε ουσιαστικό πρόβλημα με το βαμβάκι.
Για τις καλλιέργειες βάμβακος του 2010 που επλήγησαν από «ΚΑΡΑΜΕΛΑ», αρκετοί παραγωγοί αποζημιώθηκαν από τον ΕΛΓΑ με 40 ευρώ/στρέμμα και μάλιστα χωρίς να προηγηθεί έλεγχος. Όσοι δεν αποζημιώθηκαν για «ΚΑΡΑΜΕΛΑ», εντάχθηκαν αυτόματα στα ΠΣΕΑ λόγω μειωμένης παραγωγής. Οι αγρότες αυτοί χάνουν ένα ποσό της τάξης των 500.000 ευρώ, λόγω λαθών των κρατικών υπηρεσιών. Υπενθυμίζω πως βασική προεκλογική δέσμευση του κ. Πρωθυπουργού προς τους αγρότες του Νομού Σερρών, ήταν η καταβολή των ΠΣΕΑ του 2010.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός
Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προχωρήσει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προκειμένου να αποζημιωθούν οι Σερραίοι αγρότες;”
Η απάντηση του κ. Χαρακόπουλου έχει ως εξής:

“Το αίτημα για την αντιστάθμιση των ζημιών στη βαμβακοκαλλιέργεια από πράσινο σκουλήκι, το έτος 2010, εντάχθηκε στο πρόγραμμα “Μέτρα υπέρ των παραγωγών της χώρας που οι γεωργικές τους εκμεταλλεύσεις ζημιώθηκαν από θεομηνίες (πλημμύρες, κατολισθήσεις), δυσμενείς καιρικές συνθήκες (ανεμοθύελλες, υπερβολικές βροχοπτώσεις, παγετό) και ασθένειες (πράσινο σκουλήκι στο βαμβάκι) ως αποτέλεσμα δυσμενών καιρικών συνθηκών, κατά τη χρονική περίοδο Ιανουάριος – Δεκέμβριος 2010”.

Το πρόγραμμα αυτό κοινοποιήθηκε προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 18/10/2011, δεδομένου ότι απαιτούνταν σχετική Απόφαση Ανάληψης Υποχρέωσης από το αρμόδιο Υπουργείο Οικονομικών (Απόφαση 2/70203/0020/3.11.2011).

Μετά από αλληλογραφία με την ΕΕ, ανακοινώθηκε, με το αριθ. Ref ARES (2012) 1299840/5.11.2012 έγγραφο της Ε. Επιτροπής ότι, σύμφωνα με τη γνώμη των υπηρεσιών της ΕΕ, δεν αποδεικνύεται από τη μελέτη ότι η εν λόγω ασθένεια προκλήθηκε από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες, όπως αυτό απαιτείται, σύμφωνα με το σημείο V.B.4, υποσημείωση 31, των κατευθυντήριων γραμμών για τη γεωργία 2007 – 2013.

Το πράσινο σκουλήκι, όπως προκύπτει από την υποβληθείσα μελέτη, προϋπήρχε της βροχόπτωσης και κατά συνέπεια δεν ήταν δυνατόν να εγκριθεί το αίτημα και ακολούθως να καταβληθούν οι ενισχύσεις.

Γενικότερα, επισημαίνεται ότι οι ζημιές από το πράσινο σκουλήκι δεν μπορούν να ενταχθούν στις προϋποθέσεις του άρθρου 10 του Κανονισμού 1857/2001 περί Κρατικών Ενισχύσεων, καθώς:

–        Στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 10, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης στο πρόγραμμα των προληπτικών δαπανών στις οποίες υποβλήθηκαν οι γεωργοί και αφορούν πρόληψη και αντιμετώπιση της προσβολής από επιβλαβείς οργανισμούς. Η συγκεκριμένη ενίσχυση χορηγείται σε είδος μέσω επιδοτούμενων υπηρεσιών και δεν περιλαμβάνει άμεσες χρηματικές πληρωμές σε παραγωγούς.

–        Στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 10, που αφορά ενισχύσεις αποζημίωσης των γεωργών για απώλειες που προκλήθηκαν από νόσους ζώων και φυτών ή προσβολή από επιβλαβείς οργανισμούς, η αποζημίωση υπολογίζεται σε σχέση με την αγοραία αξία των φυτών που καταστράφηκαν από τη νόσο με εντολή των δημοσίων αρχών στο πλαίσιο υποχρεωτικού δημόσιου προγράμματος πρόληψης ή εκρίζωσης.

Επιπλέον, η ζημιά από πράσινο σκουλήκι δεν εντάσσεται στους ασφαλιστικά καλυπτόμενους κινδύνους του ΕΛΓΑ και κατ’ επέκταση δεν μπορούν να καταβληθούν αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ.

Συγκεκριμένα, ασφαλιζόμενος κίνδυνος είναι αυτός που τον χαρακτηρίζει γεωγραφική διασπορά, χρονική διασπορά και διασπορά των παραγωγών. Ένας κίνδυνος για να είναι ασφαλίσιμος πρέπει να είναι “πραγματικός” (δηλαδή να είναι απρόβλεπτος), συγκεκριμένος και μετρήσιμος. Επίσης, ο κίνδυνος αυτός θα πρέπει να μπορεί να μελετηθεί (συχνότητα, ένταση και επιπτώσεις στο εισόδημα), ώστε να υπολογισθεί το αναγκαίο ασφάλιστρο και η τυχόν διαφοροποίησή του κατά περιοχές.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση της προσβολής της βαμβακοκαλλιέργειας από πράσινο σκουλήκι στην καλλιέργεια βαμβακιού, αποφάσισε τη δημιουργία ομάδας εργασίας με αντικείμενο την κατάθεση πρότασης κανονιστικού πλαισίου για την παροχή ενισχύσεων που αφορούν στην πρόληψη και αντιμετώπιση νόσων ζώων και φυτών και την προσβολή από επιβλαβείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου και του πράσινου σκουληκιού, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κανονισμού 1857/2006 περί Κρατικών Ενισχύσεων, με στόχο την αντιμετώπιση του προβλήματος αλλά και την αποτελεσματική στήριξη των παραγωγών, με συγκεκριμένη νομική βάση, κατ’ αναλογία με τον εν λόγω Κανονισμό για την αντιστάθμιση των ζημιών στη γεωργία, βάσει του άρθρου 11.

Επιπλέον, πρόθεση του ΥΠΑΑΤ είναι να ενεργοποιηθεί ο θεσμός της προαιρετικής ασφάλισης, ώστε να δοθεί η δυνατότητα με ένα επιπλέον ασφάλιστρο οι παραγωγοί να μπορούν να ασφαλίζουν την καλλιέργειά τους, και για αίτια που σήμερα δεν αποζημιώνονται. Προς αυτή την κατεύθυνση, θα πραγματοποιηθούν αναλογιστικές μελέτες όπως αυτές προβλέπονται από τον Κανονισμό Ασφάλισης του ΕΛΓΑ.

Σε κάθε περίπτωση, οι παραγωγοί είναι αναγκαίο να παρακολουθούν τα Δελτία Γεωργικών Προειδοποιήσεων που εκδίδουν οι Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Π.Ε., σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες φυτοπροστασίας του ΥΠΑΑΤ.

Επισημαίνεται, τέλος, ότι ο ΕΛΓΑ, για τις ζημιές που προξενήθηκαν στις βαμβακοκαλλιέργειες του 2010 από τις βροχοπτώσεις Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου, έχει ολοκληρώσει την καταβολή των αποζημιώσεων στους δικαιούχους παραγωγούς, συνολικού ύψους 22.000.000 ευρώ”.