Αριστομένη Καλυβιώτη: «Θεσσαλονίκη, Η μουσική ζωή πριν το 1912»

Αριστομένη Καλυβιώτη: «Θεσσαλονίκη, Η μουσική ζωή πριν το 1912»

Πραγματοποιήθηκε το βράδυ του περασμένου Σαββάτου (27/2) η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Αριστομένη Καλυβιώτη «Θεσσαλονίκη, Η μουσική ζωή πριν το 1912» στο στέκι της «Διαβασης Πεζών» δίπλα στην ΚΕΔΗΣ (πρώην ΔΕΠΚΑ).

KaliviotiΤην παρουσίαση του βιβλίου στο σερραϊκό κοινό έκανε ο πολυγραφότατος σερραίος συγγραφέας Βασίλης Τζανακάρης.

Το κοινό της εκδήλωσης, επι μιάμιση ώρα, μυήθηκε στο θέμα του βιβλίου, που είναι η μουσική σκηνή της Θεσσαλονίκης πριν το 1912. Ο συγγραφέας-ερευνητής Αριστομένης Καλυβιώτης εξιστόρησε τις δυσκολίες που συνάντησε στην πολύχρονη έρευνά του, για την ανακάλυψη συλλογή και ταξινόμηση του πρωτότυπου υλικού, το οποίο αποτέλεσε το υλικό συγγραφής του βιβλίου.

Οι ακροατές είχαν την ευκαιρία μέσα από έναν δημιουργικό διάλογο μεταξύ του Βασίλη Τζανακάρη και του συγγραφέα του βιβλίου Αριστομένη Καλυβιώτη, να μάθουν, αλλά και να ακούσουν ( πως θα μπορούσε άλλωστε, λογω θέματος, το βιβλίο συνοδεύεται από ένα cd με 19 ηχογραφήσεις οθωμανικών, σεφαραδίτικων και ελληνικών τραγουδιών.) τραγούδια των πρώτων ηχογραφήσεων που έγιναν στη Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ου αιώνα, τα οποία μεταφέρθηκαν σε ψηφιακή μορφή, από πρωτότυπες πλάκες φωνογράφου της εποχής, τις οποίες βρήκε ο συγγραφέας κατά τη διάρκεια της έρευνάς του.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ο Βασίλης Τζανακάρης εξιστόρησε τη γνωριμία του με τον Αριστομένη Καλυβιώτη, η οποία έγινε με αφορμή μια δημοσίευση του περιοδικού ΓΙΑΤΙ  (στο οποίο αναφερόταν σε δημοσίευμα εφημερίδας της Θεσσαλονίκης στις αρχές του 20ου αιώνα οπου γινόταν λογος σε τίτλους τραγουδιών που παιζόταν στη συμπρωτεύουσα) και το οποίο βοήθησε τον συγγραφέα του βιβλίου στη περαιτέρω συλλογή στοιχείων.

Όπως τονίστηκε στη παρουσίαση, η Θεσσαλονίκη των αρχών του 20ού αιώνα, ήταν πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και κέντρο των Βαλκανίων. Πόλη πολυεθνική, σταυροδρόμι πολιτισμών, υπήρξε τόπος συνύπαρξης Μουσουλμάνων, Χριστιανών και Εβραίων, που άφησαν τα ίχνη τους χαρίζοντας της μία ξεχωριστή γοητεία.

Στην παρούσα μελέτη, επιχειρείθηκε μια νοσταλγική ματιά στο μουσικό παρελθόν της. Παρατίθενται παραδείγματα που δείχνουν, ως ένα βαθμό, τον τρόπο διασκέδασης των κατοίκων της πόλης και ιδίως των μικρομεσαίων στρωμάτων. Καταγράφονται οι χώροι διασκέδασης που λειτουργούσαν τα έτη 1910 – 1911, όπως αυτοί απαριθμούνται στον Οδηγό της Ελλάδος του Ιγγλέση. Γίνεται αναφορά στην πρώτη εμφάνιση γραμμοφώνου στη Θεσσαλονίκη και καταγραφή των καταστημάτων που πουλούσαν δίσκους και φωνόγραφους. Παρουσιάζονται ηχογραφήσεις που έκαναν το 1909 – 1912 επί τόπου στην πόλη οι νεοσύστατες εταιρείες δίσκων και ανθολογούνται χαρακτηριστικά παραδείγματα τούρκικων, σεφαραδίτικων και ελληνικών τραγουδιών.

Μετά το 1912, η Θεσσαλονίκη χάνει σταδιακά το ανατολίτικο χρώμα της. Ο πληθυσμός της αλλάζει. Εγκαθίσταται μεγάλος αριθμός προσφύγων και οι τελευταίοι Μουσουλμάνοι φεύγουν το 1923. Με την εξόντωση του Εβραϊκού στοιχείου κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η αλλαγή του χαρακτήρα της πόλης ολοκληρώνεται. Η Θεσσαλονίκη του 1945, είναι πλέον μία πόλη αμιγώς ελληνική.

Ο συγγραφέας κλείνοντας τη παρουσίαση τόνισε πως θεωρεί οτί το θέμα δεν το εξάντλησε καθώς έρχονται στο φως (από την έρευνά του) συνεχώς νέα στοιχεία και θεωρεί πως το βιβλίο του μπορεί να αποτελέσει τη βάση για να συνεχιστεί το έργο του και να «φωτιστεί» η  άγνωστη πλευρά της μουσικής που ακουγόταν στη Θεσσαλονίκη και στη Μακεδονία, στο ιστορικό μεταίχμιο των πολιτισμικών αλλαγών που συντελούνταν σε αυτή.

Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία στις 340 σελίδες του περιλαμβάνονται φωτογραφίες της εποχής και δημοσιεύματα, ενώ συνοδεύεται και από ένα CD με τραγούδια της περιόδου στη τιμή των 18,00€

Βιογραφικό

ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ ΑΧΙΛΛΕΑ ΚΑΛΥΒΙΩΤΗΣ

Γεννήθηκε και ζει στην Καρδίτσα. Είναι απόφοιτος της σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π. Από σαράντα χρόνια περίπου ασχολείται με τη συλλογή και μελέτη λαογραφικού υλικού, σχετικού με τη μουσική μας παράδοση. Η συλλογή του περιλαμβάνει: Αυθεντικά ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα και ηχητικά αντικείμενα, δίσκους γραμμοφώνου της περιόδου 1900-1960, δίσκους LP και CD. Επίσης, καρτ-ποστάλ, χαρακτικά – γκραβούρες, παρτιτούρες, έγγραφα, φωτογραφίες, γραμματόσημα, ντοκουμέντα κλπ, που έχουν θέμα την λαϊκή μας μουσική. Επίσης ντοκουμέντα Καρδιτσιώτικου ενδιαφέροντος όπως, παλιά καρτ-ποστάλ, φωτογραφίες, έγγραφα, τιμολόγια κλπ.
Πήρε μέρος σε πολλά επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, με ανακοινώσεις σχετικές με την παραδοσιακή και τη λαϊκή ελληνική μουσική

ΒΙΒΛΙΑ

1.»ΟΙ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ ΔΙΣΚΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1903-1912″. Έκδοση «ΣΥΛΛΟΓΕΣ», Αθήνα 1994.
2. «ΣΜΥΡΝΗ – Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΖΩΗ 1900 – 1922″. Έκδοση “Music corner και Τήνελλα”. Αθήνα 2002. Επανέκδοση στην Τουρκία με τίτλο «Izmir Rumlarinin Müzigi 1900-1922», Yapi Kredi Yayinlari, Instanbul 2013.
3. «ΤΑ ΜΑΓΓΙΚΑ ΚΑΙ ΧΑΣΙΚΛΙΔΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΥ ΑΙΜΙΛΙΟΥ ΣΑΒΒΙΔΗ». Έκδοση «ΣΥΛΛΟΓΕΣ», Αθήνα 2004.
4. «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ-ΗΧΗΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ» Έκδοση «ΑΠΟΠΛΟΥΣ», Σάμος 2007.
5. «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΖΩΗ ΠΡΙΝ ΤΟ 1912. Η διασκέδαση , τα μουσικά καταστήματα, οι ηχογραφήσεις δίσκων″ (240 σελ. +CD), Αυτοέκδοση, Καρδίτσα 2015.

Περισσότερα στην ιστοσελίδα του συγγραφέα