Εγκαινιάζεται το ΖΙΝΖΙΡΛΙ ΤΖΑΜΙ με μια έκθεση – ιστορικό ντοκουμέντο «ΣΕΡΡΕΣ 1913 – ΠΥΡΙΚΑΥΣΤΗ ΠΟΛΗ»

Εγκαινιάζεται το ΖΙΝΖΙΡΛΙ ΤΖΑΜΙ με μια έκθεση – ιστορικό  ντοκουμέντο  «ΣΕΡΡΕΣ 1913 – ΠΥΡΙΚΑΥΣΤΗ ΠΟΛΗ»
Από αρχιτεκτονικής και μορφολογικής πλευράς το τέμενος Ζινζιρλί τζαμί εντάσσεται στην ομάδα κτιρίων του τέλους του 16ου αι. που σώζονται στην Κωνσταντινούπολη και θεωρούνται κτίσματα της σχολής Σινάν του μεγάλου αρχιτέκτονα της κλασικής περιόδου της οθωμανικής αρχιτεκτονικής.
Από αρχιτεκτονικής και μορφολογικής πλευράς το τέμενος Ζινζιρλί τζαμί εντάσσεται στην ομάδα κτιρίων του τέλους του 16ου αι. που σώζονται στην Κωνσταντινούπολη και θεωρούνται κτίσματα της σχολής Σινάν του μεγάλου αρχιτέκτονα της κλασικής περιόδου της οθωμανικής αρχιτεκτονικής.

Ένα από τα σπουδαιότερα πολιτιστικά μνημεία των Σερρών, της Οθωμανικής περιόδου, αποδίδεται ανακαινισμένο στους επισκέπτες και στους Σερραίους πολίτες 100 χρόνια μετά την απελευθέρωση των Σερρών(1913-2013).

 Η νέα αυτή περίοδος ενσωμάτωσης του Ζινζιρλί Τζαμί στην πολιτιστική ζωή των Σερρών αρχίζει με μια εξαιρετικά σημαντική και ενδιαφέρουσα έκθεση, η οποία θα εγκαινιασθεί την Κυριακή 20 Οκτωβρίου στις 18:00 το απόγευμα.

 Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού – 12η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων – , η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας – Περιφερειακή Ενότητα Σερρών – και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Αρχεία Νομού Σερρών – παρουσιάζουν στο κοινό την έκθεση: 

«ΣΕΡΡΕΣ 1913 – ΠΥΡΙΚΑΥΣΤΗ ΠΟΛΗ» ΤΕΚΜΗΡΙΑ  ΠΡΙΝ & ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από τα  Γ.Α.Κ.- Αρχεία Σερρών και τη συλλογή του Σερραίου συλλέκτη Βασίλη Καφταντζή.
Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από τα Γ.Α.Κ.- Αρχεία Σερρών και τη συλλογή του Σερραίου συλλέκτη Βασίλη Καφταντζή.

Στην έκθεση παρουσιάζονται ευρήματα του στρώματος καταστροφής του 1913 που προέκυψαν από το ανασκαφικό έργο της 12ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και φωτογραφίες της πόλης, τεκμήρια της περιόδου πριν και μετά το 1913. Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από τα  Γ.Α.Κ.- Αρχεία Σερρών και τη συλλογή του Σερραίου συλλέκτη Βασίλη Καφταντζή.

Την εκδήλωση θα προλογίσει η Γενική Γραμματέας του Υ.ΠΟ.Α κ. Λίνα Μενδώνη

ΤΟ ΖΙΝΤΖΙΡΛΙ ΤΖΑΜΙ

 Η Αρχαιολόγος  και προισταμένη της 12ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κυρία Σταυρούλα Δαδάκη σε σύντομο σημείωμά της για το μνημείο και την έκθεση αναφέρει:

Το Ζιντζιρλί τζαμί κατά μια άποψη αποτελεί ίδρυμα της Σελτσούκ  χατούν, κόρης του Σουλτάνου Βαγιαζίτ Β΄ και συζύγου του Μεχμέτ Μπέη, ιδρυτή του Μεχμέτ Μπέη τζαμί, οπότε θα πρέπει να χρονολογηθεί στα τέλη του 15ου αι.

        Κατά την επικρατούσα άποψη ωστόσο, προσγράφεται, με βάση τα μορφολογικά του στοιχεία,στην ομάδα κτιρίων του τέλους του 16ου αιώνα που σώζονται στην Κωνσταντινούπολη και θεωρούνται κτίσματα της σχολής Σινάν του μεγάλου αρχιτέκτονα της κλασικής περιόδου της οθωμανικής αρχιτεκτονικής.

Το Ζινζιρλί τζαμί, ιστορικό διατηρητέο μνημείο, είναι  ένα μεσαίων διαστάσεων τζαμί. Αποτελείται  από το προστώο και τον κεντρικό χώρο της προσευχής. Στη διαχείριση της 12ηςΕφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Καβάλας περιήλθε το 1980.  Το 1989 κατασκευάστηκε σε συνεργασία με το Δήμο Σερρών η κτιστή καγκελόφραχτη περίφραξη. Στο πλαίσιο του Β΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (1994 – 1999) συντηρήθηκε το μνημείο εξωτερικά, ολοκληρώθηκε η μολυβδοστέγαση του και κατασκευάστηκαν τα σιδερένια διαφράγματα των  παραθύρων. Το 2010 στο πλαίσιο προγραμματικής πολιτιστικής σύμβασης ανάμεσα στην Περιφερειακή Ενότητα  Σερρών και το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού και χρηματοδότηση από την ΠΕ Σερρών εκτελέστηκαν εργασίες που αποκατέστησαν την αίγλη του κεντρικού ισογείου χώρου.

Στην έκθεση, με την οποία εγκαινιάζεται το μνημείο ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων, παρουσιάζονται ευρήματα και φωτογραφίες  της πόλης, τεκμήρια της περιόδου πριν και μετά το 1913.

Τα  αντικείμενα  που θα πλαισιώνουν το φωτογραφικό  υλικό βρέθηκαν στις ανασκαφές των  οικοπέδων που διενεργήθηκαν  από τη 12η Εφορεία από το 1978 και εντεύθεν. Το στρώμα του 1913 ανευρίσκεται σε βάθος 1,40 ως 1,50μ. στα περισσότερα οικόπεδα που βρίσκονται μέσα στην πυρίκαυστο ζώνη. Διακρίνεται σαφώς στη στρωματογραφία ως ένα στρώμα με έντονα ίχνη καύσης και οικοδομικό υλικό κρημνισμάτων. Μέσα από το στρώμα αυτό ανασύρθηκαν αντικείμενα της καθημερινότητας, όσα δεν πρόλαβαν να πάρουν μαζί τους οι νοικοκυραίοι και όσα καταπλάκωσαν τα αποκαϊδια της πόλης.  Ομαδοποιήθηκαν σε τρεις θεματικές ενότητες:

Τεκμήρια  της μάχης πριν την καταστροφή του 1913. Στην ομάδα αυτή εντάσσονται  δυο ακέραιες σπάθες, σφαίρες και  οβίδες 

Τεκμήρια αστικού βίου: είναι τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης ενός νοικοκυριού της εποχής εκείνης, άλλοτε  από ευτελή κεραμικά, άλλοτε από ευρωπαϊκές πορσελάνες.

Τεκμήρια  του οικονομικού βίου: Εδώ εντάσσονται  εργαλεία και εργαλειομηχανές της  εποχής εκείνης. Ξεχωρίζει ανάμεσά τους μια ακέραιη ραπτομηχανή .

 Η ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους –Αρχεία Νομού  Σερρών σε συνεργασία με τον γιατρό της πόλης και συλλέκτη πολύτιμων  χαρτών και ιστορικών τεκμηρίων  Βασίλη Καφταντζή συνδιοργανώνουν  έκθεση φωτογραφίας, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στον εορτασμό της συμπλήρωσης 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης και της περιοχής της (1913-2013).

Τα  Γενικά Αρχεία του Κράτους –Αρχεία Νομού  Σερρών συμπλήρωσαν  21 έτη συνεχούς λειτουργίας, με έδρα την πόλη των Σερρών. Εκτός της κύριας εργασίας τους με την οποία είναι ταυτισμένα, δηλαδή τη συγκέντρωση, ταξινόμηση και συντήρηση εγγράφων ιστορικής αξίας προερχόμενων από τις Υπηρεσίες του Δημοσίου, κατάφεραν να αποκτήσουν  ιστορικά τεκμήρια κάθε κατηγορίας: χάρτες, κατάστιχα, παλαίτυπα βιβλία, εφημερίδες, διαφημιστικά μονόφυλλα,  ηχητικές και οπτικές ηλεκτρονικές αποτυπώσεις αλλά και έναν μεγάλο αριθμό πρωτότυπων φωτογραφιών. Παραπάνω από τις μισές  προέρχονται από τους δημόσιους φορείς ενώ οι υπόλοιπες αποτελούν δωρεά ευαισθητοποιημένων στον Πολιτισμό συμπολιτών μας.

Ο κ. Βασίλης  Καφταντζής είναι κληρονόμος του  πολύτιμου αρχείου του αείμνηστου πατέρα του, του ιστορικού και  λογοτέχνη της πόλης μας Γιώργου  Καφταντζή, στο οποίο περιλαμβάνονται  φωτογραφίες μεγάλης ιστορικής αξίας. Κάποιες από αυτές  υποστήριξαν, μεταξύ άλλων, το λεύκωμα «Οι Σέρρες άλλοτε και τώρα», Θεσσαλονίκη 1985, αλλά κυρίως τον 3ο τόμο της «Ιστορίας των Σερρών και της περιοχής τους», Θεσσαλονίκη 1996.  Τα  τελευταία έτη, επιδόθηκε και ο ίδιος στη συλλογή ιστορικών ντοκουμέντων των Σερρών.  Έτσι διαθέτει, εκτός της πλούσιας συλλογής χαρτών, από τις πολυτιμότερες στην Ελλάδα, και ένα σύνολο μοναδικών φωτογραφιών του παρελθόντος της πόλης των Σερρών και της περιοχής τους.

Η  καταστροφή που προκάλεσε ο εμπρησμός της πόλης από τους Βούλγαρους, την 29η Ιουνίου του 1913, επέφερε τεράστια οικονομική δυσπραγία και ουσιαστικά διέλυσε τον κοινωνικό ιστό της πόλης. Επιπλέον, εξαφάνισε οριστικά και τα μνημεία της, όπως είναι οι μικρές εκκλησίες της ελληνικής συνοικίας, στο «Βαρόσι». Εκτός των εκκλησιών κατέστρεψε και την εβραϊκή συνοικία με τη συναγωγή της αλλά, όπως φαίνεται μερικώς και από την έκθεση, και κάποια οθωμανικά μνημεία. Παράλληλα η 29η Ιουνίου έφερε και την πολυπόθητη ελευθερία. Έτσι μέσα από τις στάχτες και τα ερείπια  οι Σερραίοι θα καταφέρουν μαζί με τους πρόσφυγες να ανασυγκροτήσουν την πόλη τους και την περιοχή τους. Η έκθεση επιχειρεί με εικόνες να περιγράψει εν μέρει και αυτή την προσπάθεια.