ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ SURVIVORS?

ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ SURVIVORS?

Ο σύγχρονος φασισμός, σύμφωνα με τον Ρόμπ Ρίμεν (Ολλανδός δοκιμιογράφος και φιλόσοφος), είναι φαινομενικά διαφορετικός και είναι αποτέλεσμα της «προδοσίας» που διαπράττουν :

  • Του Μιχάλη Σωτηρίου

    -τα πολιτικά κόμματα απέναντι στην ίδια τους την ιδεολογία,

  • -οι διανοούμενοι της εποχής που καλλιεργούν ένα βολικό μηδενισμό,
  • -τα Πανεπιστήμια που πολλά  δεν είναι, πιά, αντάξια αυτού του τίτλου,
  • -της επιχειρηματικής απληστίας,
  • -των μέσων μαζικής ενημέρωσης που προτιμούν να παίζουν το ρόλο του «εγγαστρίμυθου» παρά να είναι ο καθρέφτης της αλήθειας για το λαό.

Αυτές οι ομάδες καλλιεργούν ένα κλίμα πνευματικής κενότητας όπου μπορεί να αναπτυχθεί εκ νέου ο φασισμός. Γιατί, αναπτύσσει ένα κλίμα παρόμοιο με αυτό που, πιο πρίν, ο Νίτσε ονόμαζε «κίνδυνο των κινδύνων». Εννοώντας την άποψη «τίποτα πια δεν έχει νόημα».

Γιατί, άραγε, η πνευματική κενότητα ευθύνεται για την επώαση του σύγχρονου φασισμού;

Ο Πώλ Βαλερύ διαπίστωνε το προηγούμενο αιώνα πως το πνεύμα είναι το μοναδικό μας μέσο για τον μετασχηματισμό μας…δημιουργεί νέες επιδιώξεις διανοητικές που μας επιτρέπουν να υπερβαίνουμε τα φυσικά ένστικτά μας. Το πνεύμα μας δίνει τις έννοιες του χρόνου(παρελθόντος και μέλλοντος), μας επιτρέπει να προβλέπουμε, να φανταζόμαστε το δυνατό, να δραπετεύουμε από το παρόν…να μπορούμε να παίρνουμε αποστάσεις από τον εαυτό μας, να μπορούμε να νοιώθουμε τη θέση του άλλου (αυτό που στην Ψυχολογία ονομάζεται αμυντικός μηχανισμός της ενσυναίσθησης).

Είναι αλήθεια πως η παγκοσμιοποίηση  απειλεί την πολιτισμική ποικιλομορφία (Αμίν Μααλούφ) και ,πιο συγκεκριμένα, την ποικιλία των γλωσσών και των τρόπων ζωής. Στη μηδενιστική μας κοινωνία το δύσκολο και το διαφορετικό «βαφτίζεται ελιτίστικο», ακατάλληλο, μη αποδεκτό από την πλειοψηφία της κοινωνίας.

Κάτω, όμως, από το μηδενισμό μπορεί εύκολα να αναπτύσσεται δημαγωγία, αγανάκτηση, μίσος, μνησικακία, διχασμός, λαϊκισμός, στερεότυπες ιδεολογίες προς εξιλαστήρια θύματα (π.χ., εθνολαϊκισμός), καταπιεστικές πολιτικές πρακτικές. Δηλαδή, ένα εύφορο έδαφος για την ανάπτυξη στοιχείων ενός σύγχρονου φασισμού ακόμη και μέσα στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες. Ότι δεν μπορεί καταφέρει ή να αποκτήσει από τον πλησίον του μηχανεύεται στρατηγικές παραπλάνησης και «εξόντωσης» του διαφορετικού άλλου.

Αν θα ήθελε να δεί κάποιος ένα μικρό παράδειγμα της διεργασίας αυτής αρκεί να παρατηρήσει το, πολυδιαφημιζόμενο και με μεγάλη ακροαματικότητα, τηλεοπτικό παιχνίδι Survivor 2017.

Oι Μαχητές και οι Διάσημοι από την νεόπτωχη Ελλάδα, απολαμβάνουν την εξωτική φύση του Άγιου Δομήνικου, εθελοντικά «φυλακισμένοι», περνώντας τάχα σκληρά, τάχα ανέμελα, επικοινωνούν μεταξύ τους με ένα πάμπτωχο-κοινότυπο λεξιλόγιο, ασκούμενοι, σε χιλιοειδωμένα σε άλλες σειρές παιχνίδια, με στόχο τη νίκη, την επιβολή πάνω στους αντιπάλους.

Στην ουσία, όλοι τους είναι θύματα αφού, ούτε λίγο, ούτε πολύ, θυμίζουν τους Μονομάχους της Ρωμαϊκής Αρένας.

Το κακό δεν είναι μόνο το πώς πόσο τους αλλοτριώνουν αυτούς. Αλλά αυτό συμβαίνει και στην πλειάδα των τηλεθεατών που, ενώ βρίσκονται στην εξέδρα, αφομοιώνουν τα ίδια συναισθήματα και συμπεριφορές.

  • Είναι αυτοί οι πολίτες που, όταν επιστρέψουν στον κοινωνικό τους περίγυρο, θα έχουν ήδη πάνω τους χαρακτηριστικά των Διάσημων ή των Μαχητών.
  • Είναι αυτοί που, στις κοινωνικές τους παρουσίες θα κάνουν «μεταγραφή» στην υποτιθέμενη πιο «δυνατή» ομάδα συνενωμένοι στην τακτική της αντιπαλότητας, του διχασμού, της εξόντωσης των άλλων.
  • Είναι αυτοί που θα βλέπουν μόνο τη διαίρεση και όχι την πρόσθεση παρ ’ότι ξέρουν ότι το αποτέλεσμα της διαίρεσης είναι πάντα μικρότερο της πρόσθεσης.
  • Είναι αυτοί που θα γίνουν οι μνησίκακοι πολίτες, οι φανατικοί οπαδοί ομάδων, κομμάτων, παρατάξεων

Αν όλα αυτά φαίνονται μακρινά, απίθανα, υπερβολικά άς προσπαθήσει ο καθένας μας να κάνει την ενδοσκόπησή του και θα ανακαλύψει παρόμοια στοιχεία που χωρίς τη θέλησή του παρείσφρυσαν στις συνήθειες και τις αντιλήψεις του.

Υπάρχει αντίδοτο;

Ο Ρόμπ Ρίμεν προτείνει: «Ναι, όταν ανακαλύψουμε ξανά την αγάπη για τη ζωή, για όσα δίνουν πραγματική αξία στη ζωή, δηλαδή την αλήθεια, την καλοσύνη, την ομορφιά, τη φιλία, τη δικαιοσύνη, τη συμπόνια τη σοφία».