«Η ΕΛΛΑΔΑ ΦΛΕΓΕΤΑΙ» μια έντιμη καταγραφή της αιματοβαμμένης ιστορίας μας από το Βασίλη Τζανακάρη (φωτορεπορταζ)

«Η ΕΛΛΑΔΑ ΦΛΕΓΕΤΑΙ» μια έντιμη καταγραφή της αιματοβαμμένης ιστορίας μας από το Βασίλη Τζανακάρη (φωτορεπορταζ)

Το απόγευμα της Δευτέρας 12/12 το νέο βιβλίο του πολυγραφότατου Σερραίου συγγραφέα Βασίλη Τζανακάρη «Η Ελλάδα φλέγεται» (25ο βιβλίο του συγγραφέα), παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό. Η εκδήλωση που διοργανώθηκε από τον εκδοτικό οίκο METAIXMIO, έγινε στις Σέρρες στο χώρο του βιβλιοπωλείου Public (Τσαλοπούλου 8).

Για το βιβλίο (750 σελίδων με πληθώρα βιβλιογραφίας και ανέκδοτων φωτογραφιών από το αρχείο του συγγραφέα) μίλησαν ο συγγραφέας Κοσμάς Χαρπαντίδης και ο δικηγόρος – δημοσιογράφος Νίκος Φαλαγκάρας, ενώ τη συζήτηση προλόγισε η δημοσιογράφος Θάλεια Καμπουρίδου.

Ο συγγραφέας Βασίλης Τζανακάρης απαντώντας στην ερώτηση «τι τον ώθησε να γράψει το βιβλίο», απάντησε πως τον έθιγε βαθιά το γεγονός πως οι Βούλγαροι γείτονες μας δεν εξέφρασαν ποτέ τη συγνώμη τους, για τα όσα δεινά έκαναν σε αυτό τον τόπο πριν 70 χρόνια. Ενώ από την άλλη και η Ιστορία ποτέ δεν κατέγραψε τα γεγονότα που συνέβησαν στη Μακεδονία τη χρονική περίοδο αυτή.

 Ο δικηγόρος και δημοσιογράφος Νίκος Φαλαγκάρας στη εισήγησή του ανέφερε:

Ευχαριστώ τον συγγραφέα και φίλο Βασίλη Τζανακάρη, αυτόν τον ακάματο εργάτη της γραφής, για τη μεγάλη τιμή που μου επιδαψίλευσε δίνοντάς μου την ευκαιρία να μιλήσω για το καινούργιο του βιβλίο.

Επίσης ευχαριστώ όλους εσάς που προσήλθατε για να συζητήσουμε γι’ αυτό το σπουδαίο βιβλίο που απευθύνεται σε όσους ενδιαφέρονται για την ιστορία όχι ως το «τι ακριβώς συνέβη στο παρελθόν», αλλά για την ιστορία ως την «παρουσία του παρελθόντος στο παρόν», όπως λέει ο καθηγητής της Ιστορίας Αντώνης Λιάκος. Ή για να διαψεύσει τον  αφορισμό του Χέγκελ ότι «η Ιστορία το μόνο που διδάσκει είναι ότι δεν διδάσκει τίποτα».

Και βέβαια ευχαριστώ τους διοργανωτές της εκδήλωσης σ’ αυτόν τον όμορφο και ζεστό χώρο. Επιτρέψτε μου επίσης να εκφράσω τη χαρά μου γιατί κάθομαι δίπλα σ’ έναν σπουδαίο λογοτέχνη, παλιό συμφοιτητή και αγαπητό φίλο, τον Κοσμά Χαρπαντίδη.

Είναι πολύ εύστοχη η χρήση του ρήματος φλέγομαι από τον συγγραφέα στον τίτλο του βιβλίου και ιδού γιατί: κατά κυριολεξίαν σημαίνει καίγομαι βγάζοντας φλόγες, ενώ μεταφορικά σημαίνει κατέχομαι από πολύ ισχυρό, έντονο (συν)αίσθημα, (πάθος για κάτι).

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Η Ελλάδα λοιπόν αυτή την εποχή που αναφέρεται το βιβλίο φλέγεται διπλά: στον πόλεμο, αλλά και από τον πόθο για ελευθερία, γι’ αυτό και οι αγώνες του λαού της.

Ο λόγος περί Κατοχής και Δεκεμβριανών μπορεί να ηχεί παράφωνα και να φαίνεται αναντίστοιχος με τις προτεραιότητες που θέτει η εποχή μας. Δηλαδή όποιος επιχειρεί να προσεγγίσει  μια πολύπτυχη και πολυσήμαντη περίοδο του ιστορικού μας βίου, όπως είναι αυτή που πραγματεύεται ο συγγραφέας, μπορεί να θεωρείται εκτός κλίματος.

Θα λέγαμε, ωστόσο, ότι η διαπίστωση αυτή, και στον βαθμό που αποδίδει την πραγματικότητα, συνιστά έναν πρόσθετο σοβαρό λόγο ώστε το κορυφαίο αυτό κεφάλαιο να κινήσει το ενδιαφέρον μας και να μας απασχολήσει, με μεγαλύτερη ένταση και σε περισσότερα επίπεδα.

Για να ανιχνεύσουμε έτσι όλα εκείνα τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν, ανασυγκροτούν και αναβαθμίζουν την ατομική και συλλογική μνήμη, αυτοσυνειδησία και αυτοπεποίθηση. 

Ο συγγραφέας ξεκινώντας την αφήγησή του τις παραμονές της γερμανικής  επέλασης στην Ευρώπη που έμελλε να τη μετατρέψει σ’ ένα απέραντο σφαγείο και νεκροταφείο, αποτυπώνει με ανατριχιαστική θα λέγαμε ζωντάνια το γενικότερο κλίμα και βέβαια ψυχαναλύει τον εγκέφαλο και πρωταγωνιστή της πιο φοβερής τραγωδίας που βίωσαν οι ευρωπαϊκοί λαοί τον προηγούμενο αιώνα.

Την ώρα λοιπόν που πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η μία μετά την άλλη, υποκύπτουν στον φοβερό οίστρο του φασιστικού άξονα, ο λαός μας, «σαν έτοιμος από καιρό», όπως θα έλεγε ο ποιητής, από την πρώτη στιγμή που δέχθηκε την απρόκλητη φασιστική επίθεση της Ιταλίας (28-10-1940), επέλεξε τον δρόμο της αντίστασης, σηματοδοτώντας με αυτόν τον τρόπο τη μετέπειτα πορεία του.

Ο στρατός μας, με τα πενιχρά πολεμικά μέσα που διέθετε, κατατρόπωσε κυριολεκτικά στα ηπειρωτικά βουνά τις ορδές του Μουσολίνι και γι’ αυτό χρειάσθηκε η επέμβαση των Γερμανών, τον Απρίλιο του 1941, για να καταληφθεί η Ελλάδα. 

Εξακολουθεί ωστόσο να αμύνεται ηρωικά στη μεθόριο, ενώ στη θρυλική μάχη της Κρήτης αποσπά δίκαια τον θαυμασμό όχι μόνο των συμμάχων αλλά και των ίδιων των κατακτητών. Αποκρούοντας τον εισβολέα, δυσχεραίνει σημαντικά τους πολεμικούς σχεδιασμούς και τις επιχειρήσεις των φασιστικών-ναζιστικών δυνάμεων στο μέτωπο της Αφρικής, καθώς και την επίθεση εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, εκεί όπου έμελλε να ενταφιασθεί οριστικά το πιο εφιαλτικό για την ανθρωπότητα όραμα της νέας τάξης πραγμάτων, αφού βέβαια μετέτρεψε την ευρωπαϊκή ήπειρο σε απέραντο σφαγείο, 20 μόλις χρόνια από τη λήξη του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου με τις εκατόμβες των θυμάτων και τις απίστευτες καταστροφές.

Όταν ο λαός μας διαπιστώνει ξαφνικά, ότι από νικητής στο πεδίο της μάχης βρίσκεται πια στη θέση του ηττημένου, αισθάνεται προδομένος και το εθνικό του φιλότιμο βαθιά πληγωμένο. Γι’ αυτό δίκαια τον κυριεύει μαζί με την πίκρα και θυμός εναντίον όλων αυτών που τον οδήγησαν σ’ αυτήν την τραγική κατάσταση.

Αποφασίζει και αυτή τη φορά να αντισταθεί στον ξένο δυνάστη, υλοποιώντας έτσι τη σοφή προτροπή του μεγάλου Παλαμά: «μεθύστε με τ’ αθάνατο κρασί του εικοσιένα».

Παρά λοιπόν την ατιμωτική συνθηκολόγηση την οποία αποτόλμησαν εθνικά ανάξιοι στρατιωτικοί, θρησκευτικοί και πολιτικοί ηγέτες, και την συνακόλουθη παράδοση της χώρας μας στον κατακτητή, παρά την εγκατάλειψή του από τον βασιλιά και το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής του ηγεσίας, που απέδρασαν στη Μέση Ανατολή, στο έλεος της πείνας και της εξαθλίωσης, με κυβερνήσεις ανδρείκελα απροκάλυπτα στην υπηρεσία του εχθρού, αρχίζει να οργανώνει και να συγκροτεί τους πρώτους αντιστασιακούς πυρήνες, οι οποίοι προοδευτικά θα εξελιχθούν σε παλλαϊκό κίνημα, το οποίο με τη δράση του θα προκαλέσει τον τρόμο στους εχθρούς και τον θαυμασμό και τον έπαινο στους συμμάχους. 

Και όμως φτάσαμε, δυστυχώς, στον φοβερό Δεκέμβρη, προανάκρουσμα ενός πολύ πιο φοβερού εμφυλίου πολέμου που έπνιξε την Ελλάδα στο αίμα κι έσπειρε διχασμό και καταστροφές.

Επί 33 μέρες η Αθήνα φλέγεται. Ο απολογισμός της επίθεσης ήταν 21 νεκροί και 140 τραυματίες, γεγονός που δίκαια βάφτισε την 3η Δεκέμβρη 1944 ως «Ματωμένη Κυριακή». Οι Βρετανοί, για να εδραιώσουν το νέο καθεστώς, μετέρχονται όλα τα μέσα.

Ο Τσώρτσιλ διεμήνυσε στον Σκόμπυ να  μη διστάσει να αντιμετωπίσει  την κατάσταση σαν σε κατεχόμενη χώρα και τον πρωθυπουργό Παπανδρέου που απείλησε να παραιτηθεί να τον φυλακίσει σ’ ένα δωμάτιο, ενώ ανήμερα των Χριστουγέννων επισκέφτηκε αιφνιδιαστικά την Αθήνα για να επιβλέψει και να συντονίσει το… ειρηνικό του έργο. 

Το βιβλίο του Βασίλη Τζανακάρη είναι ένα ακόμα έργο ζωής γι’ αυτόν αλλά και πολύτιμη συμβολή στο πλαίσιο της μελέτης και ανάδειξης σπουδαίων στιγμών του νεώτερου ιστορικού μας βίου.

Για να συντεθεί και να λάβει την τελική του μορφή, απαίτησε ασφαλώς πολύ χρόνο και μόχθο για τη συλλογή ψηφίδα-ψηφίδα αυτού του αχανούς υλικού που έχει ο συγγραφέας στο πλούσιο αρχείο του, να ταξινομηθεί, να αξιολογηθεί και να τεκμηριωθεί (10 σελίδες ελληνική και ξένη βιβλιογραφία). 

Στο εύλογο ερώτημα αν είναι αντικειμενικός στις κρίσεις του, θα απαντήσω χρησιμοποιώντας μία φάση του ιστορικού Βασίλη Παναγιωτόπουλου από πρόσφατη συνέντευξή του στην των ΕφΣυν: «Είναι μύθος η «αντικειμενική Ιστορία». Δεν υπάρχει περίπτωση να αποφύγεις την ιδεολογική εμπλοκή.

Η Ιστορία είναι μια ιδεολογική πνευματική δραστηριότητα. Από εκεί και πέρα, σε επίπεδο προσωπικό, ο ιστορικός θα προχωρήσει σε μια έντιμη ή όχι διαπραγμάτευση ενός ζητήματος και σε μια εύστοχη ή άστοχη διαχείριση επιχειρημάτων».

Το βιβλίο αυτό, νομίζω, πρέπει να διαβασθεί από αυτούς που θεωρούν την εθνική μνήμη και την αυτογνωσία ως στοιχεία εκ των ουκ άνευ της διαχρονικής μας διαδρομής, αλλά και της προοπτικής μας. Από τους δασκάλους μας, από τη νέα γενιά. Να περιληφθούν δε αποσπάσματά του στα σχολικά εγχειρίδια της Ιστορίας. 

Είμαι βέβαιος ότι, ακόμη και διαφωνώντας κανείς, στον έναν ή στον άλλο βαθμό, με τα πορίσματα και τις κρίσεις του συγγραφέα, από το βιβλίο αυτό θα πληροφορηθεί, θα προβληματισθεί και θα αποκομίσει χρήσιμα στοιχεία και συμπεράσματα. Θα αναστοχασθεί το ιστορικό παρελθόν ως κρίσιμο και χρήσιμο σημείο αναφοράς.

Παρουσίες και ερωτήσεις του κοινού

Την εκδήλωση που παρακολούθησαν πλήθος σερραίων, ενώ την τίμησαν με την παρουσία τους, η Βουλευτής Σερρών του ΣΥΡΙΖΑ Αφροδίτη Σταμπουλή, ο Δήμαρχος Σερρών Πέτρος Αγγελίδης και η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού κυρία Σοφία Μπιτζίδου.

Στο τέλος της εκδήλωσης ο συγγραφέας Βασίλης Τζανακάρης, απάντησε σε ερωτήσεις του κοινού και υπέγραψε αντίτυπα του βιβλίου του.

Παρουσίαση του βιβλίου στη Θεσσαλονίκη

Το βιβλίο θα παρουσιαστεί την προσεχή Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου στο  Public της Θεσσαλονίκης από τον δημοσιογράφο και πρώην Ευρωβουλευτή Τραϊανό Χατζηδημητρίου και τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Χρήστο Ζαφείρη.