Η ελλιπής σύνθεση του δημοτικού συμβουλίου Σερρών

Η ελλιπής σύνθεση του δημοτικού συμβουλίου Σερρών
Αρθρο  του Μιχάλη Σωτηρίου
Αρθρο
του Μιχάλη Σωτηρίου

του Μιχάλη  Σωτηρίου
[misot54@yahoo.com]

Στις 14-10-2015, σε τηλεοπτική εκπομπή (ΑΝΟΙΧΤΗ  ΓΡΑΜΜΗ) μου ζητήθηκε να σχολιάσω την απόφαση του ΣτΕ για τις δημοτικές εκλογές στο Δήμο Σερρών. Δήλωσα ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει μετά την ανακοίνωση του πλήρους κειμένου. Kαι το μόνο θα μπορούσα να πώ αυτή τη στιγμή είναι η ελλιπής σύνθεση του Δημοτικού Συμβουλίου(40 αντί 41), μέχρι σήμερα.

Την επόμενη ημέρα 15-10-2014, στην ίδια εκπομπή, ο αξιότιμος Δημοτικός Σύμβουλος κ. Στεργίου, εκφράζοντας θετικά σχόλια για μένα (και τον ευχαριστώ), ανέφερε ότι η ελλιπής σύνθεση οφείλεται στο ν.3852. Σε τηλεφωνική παρέμβαση του, ο Γεν. Γραμματέας του Δήμου Σερρών κ. Σοφοκλέους δήλωσε ότι ασχολήθηκε με το θέμα αυτό μετά τις εκλογές και υπάρχει σχετική απόφαση του τοπικού δικαστηρίου. Απόφαση για την οποία εξέφρασα διαφορετική άποψη μετά από προσεκτική μελέτη της σχετικής νομοθεσίας.

Για να διαμορφώσουν, λοιπόν, οι δημότες  μια σαφή άποψη ότι έχει γίνει μη ορθή ερμηνεία του νόμου 3852, σας αποστέλλω τα ακόλουθα στοιχεία. Τα οποία, ο Πρόεδρος και όλοι οι Δημοτικοί Σύμβουλοι, θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν ζητώντας θεραπεία της περυσινής απόφασης. Ενημερώνω λοιπόν ότι:

1.Όπως γίνεται σε κάθε νομοθετική διαδικασία και για να αποφεύγονται πιθανά ερμηνευτικά λάθη στην εφαρμογή του ψηφιζόμενου νόμου αυτός συνοδεύεται από μια Αιτιολογική Έκθεση. Έτσι, στην Αιτιολογική Έκθεση του ν.3852 (ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ) προς τη Βουλή των Ελλήνων (Κεφάλαιο Ε’- ΟΙ ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ, Σελ.24-25) αναγράφεται ρητά: «…οι κανόνες που διέπουν το εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των αρχών της τοπικής αυτοδιοίκησης διέπονται από πέντε θεμελιώδεις αρχές και αξιολογήσεις, που διατρέχουν τις επιμέρους ρυθμίσεις: Δημοκρατική αρχή, τοπική αντιπροσώπευση, αναλογικότητα, διοικητική αποτελεσματικότητα και εκλογικός εξορθολογισμός ».

Στην Ελλάδα (Δημητρόπουλος Ανδρ., 2003-2004):«…η αρχή της αναλογικότητας εφαρμοζόταν και πρίν τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001 διαμέσου των άρθρων 5 (παρ.1) και 25 (παρ.1)…μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001 η αρχή της αναλογικότητας κατοχυρώνεται ρητά στο άρθρο 25 (παρ.21). Η ρητή αυτή κατοχύρωση αίρει οποιεσδήποτε αμφισβητήσεις, την καθιερώνει άμεσα ακόμη και σ’ εκείνες τις περιπτώσεις όπου η στενή ερμηνεία και η ανελαστική εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων προσβάλλουν την αρχή της ουσιαστικής δικαιοσύνης και την αρχή της νομιμότητας υπό την ευρεία έννοια…με την αίγλη της συνταγματικής κατοχύρωσης αυτής, η αρχή της αναλογικότητας πρέπει να ισχύει  έναντι όλων των φορέων άσκησης εξουσίας…η αρχή αυτή φέρεται ως μία από τις πληρέστερες εκφράσεις της αρχής της νομιμότητας και, ταυτόχρονα, με την εφαρμογή της επαληθεύεται ότι δεν ισχύει η αρχή της σκοπιμότητας…».

Από αυτά  τα στοιχεία προκύπτει ερώτημα, άν και κατά πόσον η απόφαση για μειωμένη σύνθεση του Δημοτικού Συμβουλίου Σερρών καλύπτεται από την συνταγματική αρχή της αναλογικότητας ή και την αρχή εκλογικού εξορθολογισμού. Και μάλιστα όταν το εκλογικό αποτέλεσμα της Β’ Κυριακής ήταν 50,02% και 49,98% αντίστοιχα.

Συμπέρασμα 1: Είναι σαφές ότι ο νομοθέτης ρητά αναφέρει τις  πέντε βασικές αρχές που διέπουν τον ν.3852. Έτσι, με βάση τις αρχές αναλογικότητας και εκλογικού εξορθολογισμού, δε  μπορεί η αδιάθετη έδρα αξιωματικής αντιπολίτευσης  να ήταν και να μένει κενή. Η ερμηνεία που δόθηκε δεν βασίζεται στις αρχές αυτές.

2.Οι κκ. Σοφοκλέους και Στεργίου ανέφεραν σαν βάση της απόφασης το άρθρο 34 του ν.3852. Αυτό,όμως, παραπέμπει στο άρθρο 32 και την Α’ κατανομή (όχι στο άρθρο 33, όπως η περίπτωση των Σερρών). Επιπλέον, στο άρθρο 32 (παρ.3) πουθενά δε γράφει ότι τα Δημ. Συμβούλια, όπως των Σερρών, προβλέπεται να έχουν ‘μέχρι 41’, όπως ειπώθηκε στην εκπομπή. Γράφει απλά και καθαρά, 41.

Στο άρθρο 33 του νόμου 3852/2010,που αφορά το Δήμο μας, διατυπώνονται ρητά τα εξής:

Άρθρο 33:

Στην παράγραφο 1 γράφει ότι όταν δεν συγκεντρώνεται την πρώτη εκλογική Κυριακή η απόλυτη πλειοψηφία, οι δύο πρώτοι συνδυασμοί προχωρούν σε επαναληπτική ψηφοφορία.

Στην παράγραφο 2, αναφέρει πώς γίνεται η Α’ κατανομή και ότι στη Β’ κατανομή κατανέμονται οι υπόλοιπες. Στην περίπτωση που υπάρχει ψηφοφορία τη δεύτερη Κυριακή, οι μισές έδρες (π.χ., οι 21 από τις 41 στην περίπτωση των Σερρών) κατανέμονται οι μισές (Α’ κατανομή) βάσει των κλασμάτων. Οι άλλες μένουν (Β’κατανομή) να μοιραστούν μετά την επαναληπτική ψηφοφορία (20 στην περίπτωση των Σερρών) ανάμεσα στον πρώτο και το δεύτερο συνδυασμό.

Η παράγραφος 3, αναφέρεται ειδικά στο πώς γίνεται η Α΄ κατανομή.

Η παράγραφος 4, αφορά την περίπτωση των Σερρών (δηλαδή, επαναληπτική ψηφοφορία-Β’ κατανομή):«…Για τη διάθεση των εδρών της Β’ κατανομής υπολογίζεται, αρχικά, πόσες από τις έδρες αυτές πρέπει να προσκυρωθούν στον επιτυχόντα συνδυασμό, ώστε να συγκεντρώσει συνολικά, συνυπολογιζομένων και των εδρών που κατανεμήθηκαν σε αυτόν από την Α’ κατανομή, τα τρία πέμπτα (3/5), του συνόλου των εδρών. Οι έδρες της Β’ κατανομής που απομένουν προς διάθεση, μετά την παραχώρηση στον επιτυχόντα συνδυασμό, διατίθενται στον άλλο συνδυασμό που έλαβε μέρος στην επαναληπτική ψηφοφορία ».

Είναι γνωστό ότι ο πρώτος συνδυασμός στη Β’ κατανομή συμπλήρωσε τις 25 έδρες(τα 3/5 του συνολικού) και η 1 έδρα που περίσσευε, σύμφωνα με την παράγραφο αυτή, έπρεπε να παραχωρηθεί στον δεύτερο συνδυασμό χωρίς κλάσματα και υπόλοιπα. Γι’ αυτό μίλησα για μή σωστή ερμηνεία του ν.3852 στην εκδοθείσα  απόφαση που άφησε κενή τη 1 θέση δημοτ. συμβούλου. Το άρθρο 34 σχετίζεται ρητά με το άρθρο 32 και όχι με το άρθρο 33.

Συμπέρασμα 2: και μόνο η μελέτη των εκλογικών άρθρων του ν.3852 ( ιδίως του 33-παρ.4) αρκούσε για να μην είναι, μέχρι σήμερα, ελλιπής η σύνθεση (δηλαδή 40 αντί  41) του Δημοτικού Συμβουλίου.

 Συμπέρασμα τελικό: Η Αιτιολογική Έκθεση του ν.3852/10, το άρθρο 33 (παρ.4), οι αρχές αναλογικότητας και εκλογικού εξορθολογισμού, εξηγούν καθαρά γιατί η σημερινή σύνθεση του Δημ. Συμβουλίου Σερρών δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι ελλιπής.

 

Ο Πρόεδρος και όλοι οι δημοτικοί σύμβουλοι έχουν τον λόγο και την υποχρέωση για περαιτέρω ενέργειες αποκατάστασης της αρχής της αναλογικότητας (μιάς αρχής ευρωπαϊκής που είναι ενταγμένη στο σύνταγμά μας του 2001) και της ορθής εφαρμογής του ν. 3852 (άρθρο 33,παρ. 4). Όπου και αν χρειαστεί. Είναι ζήτημα διασφάλισης της δημοκρατικής, αναλογικής, αντιπροσωπευτικής λειτουργίας   των αυτοδιοικητικών θεσμών, δεν είναι θέμα ατομικό ή μόνο προσωπικό.