Η ψήφος των ομογενών

Αρθρο του Χρυσάφη (Φούλη) Τριανταφύλλου 

Η ψήφος  των ομογενών

Η δημοκρατία μας και το ευαίσθητο θέμα της ψήφου των εκτός επικράτειας Ελλήνων πολιτών απαιτούν συγκεκριμένες προτάσεις χωρίς μικροκομματικές σκοπιμότητες που ίσως διαφορετικά αποβούν εις

Αρθρο του Χρυσάφη (Φούλη) Τριανταφύλλου 

βάρος και των εθνικών μας συμφερόντων. Είναι ένα σοβαρό θέμα που με νηφαλιότητα μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί απ’ όλες τις πολιτικές δυνάμεις.

Η Ελλάδα, σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες που έχουν το «δίκαιο του εδάφους», δηλαδή όποιος γεννηθεί εντός της επικράτειας μπορεί να αποκτήσει την ιθαγένεια, ακολουθεί το «δίκαιο του αίματος» για την απόδοση της ιθαγένειας. Δηλαδή όποιος έχει ακόμα και κάποια μακρινή, π.χ. πριν επτά γενιές εξ αίματος καταγωγή από Έλληνα πολίτη, έστω και αν δεν έχει έρθει ποτέ στην Ελλάδα, μπορεί να ζητήσει να πάρει την ελληνική ιθαγένεια.

Αποτέλεσμα είναι η Ελλάδα να αναγνωρίζει με μια απλή διαπιστωτική πράξη την ελληνική ιθαγένεια σε οποιονδήποτε μπορεί να αποδείξει την οσοδήποτε μακρινή καταγωγή του από Έλληνα ή Ελληνίδα πολίτη, χωρίς να απαιτεί την ύπαρξη ουσιαστικών δεσμών με τη χώρα.

Εξ αυτού του λόγου, σε συνδυασμό με τα μεγάλα κύματα μετανάστευσης, πηγάζει ο υπερβολικά μεγάλος συγκριτικά με τον συνολικό πληθυσμό, και κυρίως ο άγνωστος αριθμός των αποδήμων που έχουν ελληνική ιθαγένεια μεταναστών.

Ακόμα δε περισσότεροι, και επίσης αγνώστου αριθμού, είναι εκείνοι που δικαιούνται να ζητήσουν να τους αναγνωριστεί η ελληνική ιθαγένεια, με αποτέλεσμα και την αυτοδίκαιη εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους, παρ’ όλο που αυτή τη στιγμή δεν την κατέχουν τυπικά.

Επίσης και για πρώτη φορά άρχισε να συζητείται το θέμα της ψήφου των Ελλήνων του Εξωτερικού από το 2017…

Οι θέσεις στο συγκεκριμένο θέμα του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού (ΣΑΕ), το πλέον αρμόδιο, συνταγματικά κατοχυρωμένο, είναι η πρόταση προς τη ελληνική Πολιτεία της δημιουργίας εκλογικών περιφερειών αποδήμων, έτσι ώστε οι απόδημοι να εκλέγουν τους δικούς τους εκπροσώπους.

Επίσης η Έκθεση-Σύσταση της Ολομέλειας της Εθνικής Επιτροπής για τα δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), η οποία το ανεξάρτητο συμβουλευτικό όργανο της ελληνικής Πολιτείας σε θέματα προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σύμφωνα με τις «Αρχές των Παρισίων» του ΟΗΕ, αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

-Η θεσμοθέτηση ψήφου εκπροσώπησης (δηλαδή με βάση κλειστό αριθμό εδρών αποδήμων) σε περιπτώσεις κρατών με μεγάλο αριθμό εκτός Επικρατείας εκλογέων συνιστά βέλτιστη πρακτική, η οποία απαμβλύνει τις συνέπειες της μαζικότητας της συμμετοχής των εκτός Επικρατείας στις εθνικές εκλογές, αναγνωρίζοντας στους τελευταίους δικαίωμα εκπροσώπησης μέσω προκαθορισμένου αριθμού βουλευτών ή γερουσιαστών.

-Έως ότου, επομένως, υπάρξει η –υπό στενή συνταγματική ερμηνευτική εκδοχή- απαραίτητη σχετική απογραφή του ελληνικού πληθυσμού του Εξωτερικού το έτος 2021 (η διενέργεια της οποίας είναι σε κάθε περίπτωση σκόπιμο να διερευνηθεί από την ελληνική Πολιτεία), η ΕΕΔΑ εισηγείται, ως Τρίτη εναλλακτική λύση, την έως τότε νομοθέτηση συμμετοχικής ψήφου για τους εκτός Επικράτειας Έλληνες εκλογείς, δυνάμει της οποίας η ψήφος των αποδήμων θα μετρά μόνο για τρεις έδρες του ψηφοδελτίου Επικρατείας και δεν θα προσμετράται για την εξαγωγή του εκλογικού μέτρου σε επίπεδο Επικρατείας.

Έτσι η ιδέα της κλειστής εκπροσώπησης προτείνεται ως βέλτιστη λύση για τις χώρες με μεγάλο αριθμό αποδήμων, όπως η Ελλάδα, και από την Επιτροπή της Βενετίας (Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου) του Συμβουλίου της Ευρώπης, ενώ η ΕΕΔΑ στη Έκθεσή της, όπως προαναφέρθηκε, αναφέρει ρητά ότι μια τέτοια λύση «αποτελεί εύλογο περιορισμό της αρχής της ισότητας της ψήφου» κατά την πάγια νομολογία του ΑΕΔ. Συντάκτης της εν λόγω Έκθεσης είναι ο κ. Γεραπετρίτης, σημερινός υπουργός Επικρατείας.

Παρατηρούμε λοιπόν, όλη αυτή η νομοτεχνική εξειδίκευση των απόψεων/συστάσεων όλων των εθνικών και διεθνών θεσμικών φορέων που έχουν τοποθετηθεί στο συγκεκριμένο θέμα, συγκλίνουν στην εισαγωγή ενός συστήματος «κλειστής» εκπροσώπησης των Ελλήνων του Εξωτερικού ως τέτοιων.

Η πρόταση αυτή, νομίζω, αποτελεί σήμερα τη βέλτιστη και πιο ισορροπημένη, από κάθε άποψη, λύση σε ένα σύνθετο πρόβλημα και μπορεί, τόσο λόγω του περιεχομένου της όσο και λόγω της διαδικασίας μέσω της οποίας υιοθετήθηκε, να αποτελέσει τη βάση της απαραίτητης διακομματικής συναίνεσης.

Δηλαδή:

-Η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος από το Εξωτερικό θα αφορά όλους τους Έλληνες πολίτες/εκλογείς, με την προϋπόθεση της εγγραφής τους στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού.

-Το εκλογικό δικαίωμα των συγκεκριμένων εκλογέων θα ασκείται αυτοπροσώπως σε ειδικά εκλογικά τμήματα εξωτερικού, που θα δημιουργούνται στις έδρες των ελληνικών διπλωματικών αρχών και οπουδήποτε αλλού συγκεντρώνεται επαρκής αριθμός εκλογέων.

-Οι εκλογείς του Εξωτερικού θα ψηφίζουν για τους συνδυασμούς Επικρατείας των κομμάτων για έναν ορισμένο αριθμό εδρών που θα καθορίζεται αποκλειστικά με βάση τις ψήφους του Εξωτερικού και κυμαίνεται μεταξύ τριών (3) και δώδεκα (12), ανάλογα με τον αριθμό των εκλογέων που θα εγγράφονται σε κάθε εκλογική διαδικασία στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους Εξωτερικού.

Διαφορετικά είναι επικίνδυνο θεσμικά το ζήτημα της ψήφου των ομογενών να τη μετατρέψουμε από πρεσβευτή της Ελλάδας στο Εξωτερικό σε πρεσβευτή κομματικών συμφερόντων.

Ζητήματα θεσμικής τάξης δεν μπορούν και δεν πρέπει να γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από κανέναν, ειδικά όταν αυτά αφορούν τη δημοκρατική έκφραση της βούλησης των Ελλήνων πολιτών και τις συλλογικές αποφάσεις για τα μικρά και μεγάλα θέματα της ζωής και της καθημερινότητας όλων μας…

Παραδείγματα άλλων χωρών:

  • » -Ιταλία: 12 βουλευτές (630 σύνολο) και 4 γερουσιαστές (315 σύνολο)
  • » -Γαλλία: 11 βουλευτές (577 σύνολο) αντίστοιχα.
  • » -Πορτογαλία: 4 μέλη στο Κοινοβούλιο (230 σύνολο).