Λόγος παραληρηματικός

Παρακολουθώντας τον κ. Λοβέρδο στη Βουλή, θυμήθηκα ένα κείμενο που είχα γράψει πριν από πέντε χρόνια. Όσοι έχετε χρόνο, υπομονή και διάθεση διαβάστε το:

Λόγος παραληρηματικός

«… Το ξαναδηλώνω, όσο μπορώ να διδάσκω το μάθημα του Συνταγματικού Δικαίου, θα το διδάσκω σαν μάθημα της πολιτικής ελευθερίας».

Αριστόβουλος Μάνεσης.

(Απόσπασμα από το τελευταίο του μάθημα στους φοιτητές της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πριν συλληφθεί το 1968 από το δικτατορικό καθεστώς για τις δημοκρατικές του ιδέες. Δημοσιεύτηκε με τον τίτλο “Το τελευταίο μάθημα επί δικτατορίας” στο βιβλίο του “Συνταγματική Θεωρία και Πράξη”, Θεσσαλονίκη 1980, σελ. 522 – 524).

Τον πανεπιστημιακό δάσκαλο του Συνταγματικού Δικαίου κύριο Ανδρέα Λοβέρδο δεν είμαι σε θέση να τον κρίνω (θετικά ή αρνητικά), αφού ούτε τα αναγκαία στοιχεία – τεκμήρια διαθέτω, αλλά ούτε και

Του Νίκου Φαλαγκάρα [nicfalag@yahoo.gr]
Του Νίκου Φαλαγκάρα
[nicfalag@yahoo.gr]

αρμόδιος θα ήμουν για κάτι τέτοιο. Για την άλλη ιδιότητα – υπόστασή του, όμως, την πολιτική, όπως ο ίδιος φροντίζει να τη διαμορφώνει και να την εμφανίζει, μπορώ, με κάποια βεβαιότητα θα έλεγα, ως απλός πολίτης, να έχω γνώμη και να τη διατυπώνω –και- δημόσια. Και μόνο οι συχνές, κυρίως μέσα από την τηλεόραση (αλήθεια, πότε βρίσκει χρόνο για να ασχοληθεί με τα υπουργικά του καθήκοντα;), ρητορικές εκρήξεις του έρχονται να διαλύσουν και την παραμικρή αμφιβολία που μπορεί, μερικές φορές, εύλογα να έχει κανείς για πρόσωπα και καταστάσεις του δημόσιου βίου μας.

Ο κύριος Ανδρέας Λοβέρδος ανήκει σαφώς στην κατηγορία εκείνη των πολιτικών οι οποίοι είναι βαθιά και ακλόνητα πεπεισμένοι –επομένως οφείλεις και εσύ που τους παρακολουθείς να τους συμμερίζεσαι- ότι το να μιλούν, υψηλόφωνα και ακατάσχετα, εν παντί και επί παντός, ισοδυναμεί περίπου με εκπλήρωση θρησκευτικού καθήκοντος. Επίσης, το αυστηρό, αλαζονικό και προκλητικό ύφος, με το οποίο διατυπώνουν τον (συνήθως ανερμάτιστο και αμετροεπή) πολιτικό τους λόγο, τούς κάνει περισσότερο προσιτούς στο κοινό και αποδεκτούς. Έχουν, φυσικά, πάντα δίκιο, ενώ οι άλλοι άδικο και κηρύσσονται, με συνοπτικές διαδικασίες, εχθροί της κοινωνίας, του λαού και του έθνους.

Η τελευταία, από το βήμα της Βουλής μάλιστα, παραληρηματικού χαρακτήρα έκρηξη του κυρίου Λοβέρδου συνιστά σοβαρό και ασυγχώρητο, καθότι ασύμβατο, αν μη τι άλλο, με την επιστημονική και θεσμική του ιδιότητα, ατόπημα, που, ως τέτοιο, αγγίζει φυσικά και τον πρωθυπουργό κύριο Γιώργο Παπανδρέου, ο οποίος του εμπιστεύεται κατ’ επανάληψη κρίσιμα υπουργικά χαρτοφυλάκια. Και το πρόβλημα εν προκειμένω δεν είναι το ύφος (μόνο) του ρήτορος, από το οποίο έσπευσαν (προς εκτόνωση του θέματος) κάποιοι (κυβερνητικοί) παράγοντες να κρατήσουν αποστάσεις ασφαλείας, αλλά η ουσία του (παραλη)ρήματος.

Συγκεκριμένα, καταφέρθηκε κατά του δημοσιοϋπαλληλικού κλάδου συλλήβδην υποστηρίζοντας ότι ένα εκατομμύριο υπάλληλοι ταλαιπωρούν τα δέκα εκατομμύρια των πολιτών. Ο πρώτος εχθρός της ελληνικής κοινωνίας είναι, λοιπόν, όλοι ή στο σύνολό τους (καμία διαφορά δεν υπάρχει) οι δημόσιοι υπάλληλοι. Ανήκουν στο εχθρικό στρατόπεδο και σαν τέτοιους πρέπει να τους αντιμετωπίζουμε εμείς (οι αναμάρτητοι;) που έλαχε να ανήκουμε στο ταλαίπωρο (εξαιτίας τους) γένος των υπολοίπων δέκα εκατομμυρίων Ελλήνων. Να τους κηρύξει λοιπόν πάραυτα η κοινωνία τον ολοκληρωτικό πόλεμο με πολέμαρχο, εννοείται, τον κύριο Λοβέρδο που δήλωσε επίσης ευθαρσώς ότι δεν φοβάται (προφανώς τον συγκεκριμένο εχθρό), καθότι το εξουσιαστικό –ενόσω τουλάχιστον βρίσκεται εντός αυτού- οχυρό τον καλύπτει (έτσι νομίζει) επαρκώς.

Δεύτερος εχθρός είναι το Σύνταγμα της Ελλάδας, στο μέτρο που αναδεικνύεται  η βασική αιτία της γραφειοκρατίας. Το πώς επιτυγχάνεται αυτό, θα μπορούσε ο κύριος Λοβέρδος, ως συνταγματολόγος, να μας το αναλύσει με την εκπόνηση ολόκληρης πραγματείας. Μίλησε για συνταγματική «Γραμμή Μαζινό»(*) που προστατεύει τη γραφειοκρατία. Κρίμα που μέχρι τώρα νομίζαμε ότι τη γραφειοκρατία τη συντηρούν και τη διαιωνίζουν οι πελατειακές δομές ενός πολιτικού συστήματος του οποίου γέννημα και θρέμμα είναι και ο κύριος Λοβέρδος.

Τρίτος εχθρός της ελληνικής κοινωνίας είναι η “μακάρια” -όπως τη χαρακτήρισε- περιβαλλοντική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, που, σύμφωνα με τον ίδιο, “κατέστρεψε τη χώρα για να προστατέψει άλλα αγαθά”. Ένοχο λοιπόν και το Συμβούλιο της Επικρατείας που επιμένει (σχεδόν μόνο αλλά μονίμως και αδίκως βαλλόμενο) να υπερασπίζεται με συνέπεια και με όσα -νόμιμα φυσικά- μέσα διαθέτει το πολύπαθο περιβάλλον το οποίο δόλιες ή αδιάφορες πολιτικές συστηματικά καταστρέφουν.

Ως τέταρτος (όχι αναγκαία κατά σειρά και βαθμό επικινδυνότητας) εχθρός κατατάσσεται η Αριστερά, από την οποία λέγεται ότι πέρασε ένα φεγγάρι στα νιάτα του ο κύριος Λοβέρδος, αλλά από το μένος του εναντίον της φαίνεται ότι δεν κατόρθωσε (η Αριστερά) να του αφήσει κάποιο (ήθους, μετριοπάθειας και αυτεπίγνωσης) «αποτύπωμα». Διότι είναι άλλης τάξεως ζήτημα η (και οξεία, όπου και όποτε χρειάζεται) πολιτική αντιπαράθεση και εντελώς άλλης οι ύβρεις και οι συκοφαντίες.

Στο παραλήρημά του ο κύριος Λοβέρδος επιχείρησε να συσχετίσει, κατά τρόπο ανοίκειο αλλά και ασυνάρτητο, την Αριστερά με τον τραγικό θάνατο των τριών υπαλλήλων στη MARFIN, που, «επειδή δεν ανήκαν στην Αριστερά, το θέμα ξεπετάχτηκε σε δέκα λεπτά, ή άντε σε ένα βραδινό δελτίο ή στις κηδείες τους. Διότι στην μεταπολιτευτική Ελλάδα, η αξία της ζωής είναι μόνον εάν είσαι αριστερός Εάν δεν είσαι αριστερός, σε πεθαίνουν σε δύο ημέρες. Ό, τι γινόταν μετά τον Εμφύλιο, αντεστράφη μετά τη Μεταπολίτευση».

Τελειώνοντας, ας μου επιτραπεί να σημειώσω ότι, ως πολίτη αλλά και ως μετέχοντα της νομικής παιδείας, με ανησυχεί σοβαρά, με τρομάζει θα έλεγα η σκέψη (και μόνο) ότι αυτά που πιστεύει και διακηρύσσει, κομπάζοντας κιόλας, για τις ανάγκες και τις σκοπιμότητες της πολιτικής του αυτοσυντήρησης ο κύριος Λοβέρδος, αλλά και μιας, όπως αποδεικνύεται κάθε μέρα αδιέξοδης πολιτικής, την οποία άλλοι αποφασίζουν και διατάσσουν, ενώ οι εγχώριοι πολιτικοί μας εκπρόσωποι (με προεξάρχοντα τον κύριο Λοβέρδο) πειθήνια και δουλικά εκτελούν, τα διδάσκει όταν βρίσκεται στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα στους φοιτητές του, ως καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου.

Ως εκπρόσωπος και εκφραστής δηλαδή ενός κορυφαίου και κρίσιμου για την εύρυθμη λειτουργία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος επιστημονικού κλάδου, τον οποίο διακόνησαν και καταξίωσαν Δάσκαλοι του (πανεπιστημιακού) Γένους, όπως ο Νικόλαος Σαρίπολος, ο Αλέξανδρος Σβώλος, ο Αριστόβουλος Μάνεσης, ο Δημήτρης Τσάτσος.

Φανταστείτε πώς θα αντιδρούσαν, μέσα από τον τάφο τους, αν υπήρχε τρόπος να ακούσουν τον δημόσιο λόγο ενός σύγχρονου επιγόνου τους.

(*)Σειρά οχυρωματικών έργων, που κάλυπτε ολόκληρη τη γαλλική μεθόριο από την πλευρά της Γερμανίας, μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1918, και ονομάσθηκε «Γραμμή Μαζινό» από το όνομα του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Αντρέ Μαζινό (André Maginot).

(Πηγή: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ).

ΝΙΚΟΣ ΕΠ. ΦΑΛΑΓΚΑΡΑΣ (nicfala@yahoo.gr)
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΣΕΡΡΩΝ
09-09-2011