Νίκος Παλάζης: Δράσεις ασφαλιστικής βιομηχανίας και ωφέλειες προς την κοινωνία

Νίκος Παλάζης: Δράσεις ασφαλιστικής βιομηχανίας και ωφέλειες προς την κοινωνία
Νίκος Παλάζης-ασφαλιστικός σύμβουλος-ΣΕΡΡΕΣΤου Νίκου Παλάζη
[Προέδρου του Συλλόγου Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Ν. Σερρών]

Το θεμα «Δράσεις ασφαλιστικής βιομηχανίας και ωφέλειες προς την κοινωνία» παρουσιάστηκε στην εκδήλωση με κεντρικό θέμα «Εταιρική κοινωνική Ευθύνη» που διοργάνωσε Η Ο.Ε.Β.Ε.Σ.Σ ως εταίρος της Αναπτυξιακής Σύμπραξης (Α.Σ) «Σερραϊκη Γη» σε συνεργασία με τον συντονιστή εταίρο της Α.Σ., Κ.Ε.Κ της Π.Κ.Μ. (υπεύθυνος Γ.Αραπάκης) στις 17 Σεπτεμβρίου 2014 στην αίθουσα «Κωνσταντίνος Καραμανλής» του κτιρίου της Περιφερειακής Ενότητας Κεντρικής Μακεδονίας – Π.Ε Σερρών

 

Βρίσκομαι εδώ, ως εκπρόσωπος ενός κλάδου που εξ  ορισμού και εξ αντικειμένου εστιάζει το σύνολο της δράσης του στη διασφάλιση των κατάλληλων δομών και συνθηκών για την ασφαλή διαβίωση  και την ευημερία των κοινωνιών.
Όμως σήμερα, το θέμα της ημερίδας επιβάλλει τη θεώρηση της δράσης των Ασφαλιστικών Εταιρειών ως Επιχειρήσεις, προσανατολισμένες στην έννοια και το περιεχόμενο της  Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ). Είναι γεγονός πλέον ότι οι Εταιρείες δεν κρίνονται μόνο με βάση τα οικονομικά τους αποτελέσματα και τη ποιότητα των προϊόντων και υπηρεσιών που προσφέρουν, αλλά με βάση το κοινωνικό αλλά και περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Ουσιαστικά η Ε.Κ.Ε βασίζεται στο δίπτυχο της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ανταπόδοσης και ορίζεται ως, η δέσμευση των επιχειρήσεων στις αρχές της ηθικής συμπεριφοράς.
 Έχει  μεγάλη σημασία να τονίσουμε ότι ένα τεράστιο ποσοστό Ευρωπαίων καταναλωτών ( 70 % ) δηλώνει ότι η κοινωνική ευθύνη μιας Επιχείρησης θα επηρεάσει τις αγοραστικές του  αποφάσεις, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι το 20 % των καταναλωτών είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν  ακριβότερα προϊόντα και υπηρεσίες που είναι  κοινωνικά  και περιβαλλοντικά πιο «υπεύθυνα».
 Να μην ξεχνάμε ότι τα καταναλωτικά κινήματα στην Ευρώπη έχουν  μαζικότητα και εκδηλώνουν βαθύ κοινωνικό  αντίκτυπο, έχοντας πολλαπλές εφαρμογές στις παρεμβάσεις τους  όπως για παράδειγμα τις λεγόμενες «καταναλωτικές  συστάσεις». Μου προκάλεσε εντύπωση μια πρόσφατη  δημοσίευση καταναλωτικού  κινήματος στην Ευρώπη που παρότρυνε τους καταναλωτές να απορρίπτουν προϊόντα που είναι  «επιβαρυμένα» με πολλά υλικά συσκευασίας.
Στη χώρα μας είναι ενθαρρυντικό  ότι εκτός των παραδοσιακών καναλιών παρατηρείται ταχεία ανάπτυξη παρόμοιων αντιλήψεων μέσω των ιντερνετικών συστημάτων κοινωνικής δικτύωσης. Μένει φυσικά πολύς δρόμος να διανυθεί προς τη κατεύθυνση της ευρωπαϊκής σύγκλισης.
Για να επιστρέψουμε στην ολοκληρωμένη αντίληψη του σύγχρονου επιχειρείν, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η Ε.Κ.Ε έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως βασικός στρατηγικός άξονας της δράσης των επιχειρήσεων. Το ζητούμενο πλέον για τις επιχειρήσεις δεν είναι απλά η βραχύβια κερδοφορία αλλά η βιώσιμη ανάπτυξη και αειφορία και αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς εμπιστοσύνη, διαφάνεια, λογοδοσία και αίσθημα ευθύνης προς την κοινωνία. Αφορά τη διαχείριση της οικονομικής,  κοινωνικής και περιβαλλοντικής επίδρασης  μιας επιχείρησης με ισόρροπο τρόπο και κυρίως την υιοθέτηση συμπεριφορών υπευθυνότητας στη καθημερινότητα της εργασίας, στη συνδιαλλαγή με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη(πελάτες, συνεργάτες, προμηθευτές, ανθρώπινο δυναμικό,  άμεσο και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον  του τόπου εγκατάστασης κ.α ) με τα οποία  βρίσκεται  σε μια συνεχή αλληλεπίδραση.
κοινωνικος-στρυμωνας-Παλάζης-ΑραπάκηςΠοια είναι όμως τα κρίσιμα βήματα για την εφαρμογή της Επιχειρηματικής Ηθικής στο εργασιακό και επιχειρηματικό περιβάλλον ; 
πολύ σύντομα θα μπορούσαμε να αναφέρουμε σαν πρώτη κίνηση την ανάλυση του περιβάλλοντος και επακόλουθα τη μελέτη και προσαρμογή των αρχών της Ε.Κ.Ε και την εμπέδωσή τους στην Εταιρική κουλτούρα.  Σύνδεση με τις αρχές της επιχειρηματικής συμπεριφοράς με τις Εταιρικές αξίες και διάχυση, διάδοση,  επεξήγηση, κατανόηση,  αποδοχή και εφαρμογή των αρχών αυτών. Ανάπτυξη μηχανισμών και διαδικασίες ελέγχου και βελτιστοποίησης της εφαρμογής των αρχών και τέλος τη δέσμευση στη τήρηση αυτής της Επιχειρηματικής Συμπεριφοράς.
Τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την εφαρμογή των αρχών  της Ε.Κ.Ε θα μπορούσαμε να τα συνοψίσουμε στους παρακάτω άξονες. Οικοδομούνται σχέσεις εμπιστοσύνης και κατανόησης με τους κοινωνικούς εταίρους και ενισχύεται αφενός η υποστήριξη και η συναίνεση των υπαλλήλων και άλλων ομάδων στην από κοινού υλοποίηση της επιχειρηματικής  στρατηγικής και αφετέρου η πιστότητα των πελατών. Διατηρείται έτσι αλλά και αναπτύσσεται η εταιρική φήμη  και η τάση υποστήριξης της επιχείρησης σε συνθήκες κρίσης. Με την εμπέδωση μιας τέτοιας φιλοσοφίας οι υπάλληλοι  και οι συνεργάτες  λειτουργούν ως ενισχυτές των θετικών μηνυμάτων της Εταιρείας και ως πρεσβευτές της αλλά και επιταχύνεται η ανταπόκριση από τους εκπροσώπους του τύπου.  Είναι όμως τόσο γόνιμο το περιβάλλον για την ανάπτυξη και επέκταση των αρχών  της Ε.Κ.Ε στη χώρα μας και μάλιστα σε συνθήκες παρατεταμένης κρίσης ; τα εμπόδια είναι σοβαρά και εντοπίζονται στον πυρήνα της νοοτροπίας μας. Επιδίωξη του κέρδους με καταπάτηση του κοινωνικού συμφέροντος  δεν αποτελεί ηθική συμπεριφορά.  
Η μεγιστοποίηση του κέρδους με τη συρρίκνωση των θέσεων εργασίας μέσω της αντικατάστασής τους με εναλλακτικά κανάλια διανομής για παράδειγμα,  αποτελεί ένα μεγάλο ηθικό και κοινωνικό πρόβλημα της εποχής.  Εξ άλλου το σύστημα των προσωπικών αξιών διαβρώνεται συνεχώς, ενώ τα ατομικά και συλλογικά πρότυπα συμπεριφοράς σπανίζουν. Τέλος,η  έλλειψη επιχειρηματικού ήθους επηρεάζει τον ανταγωνισμό και μειώνει την ανταγωνιστικότητα.  
Δε μπορεί να είναι αποδεκτό το μοντέλο, να κερδίζει κανείς πραγματικά,  ζημιώνοντας τον άλλο.
Είναι αλήθεια ότι η υιοθέτηση ηθικών αρχών δε μπορεί να λειτουργεί με βάση σκοπιμότητες.Δε συνιστά για παράδειγμα υπεύθυνη επιχειρηματική δράση η προσπάθεια προβολής ενός κοινωνικού προφίλ,με στόχο την εξαγορά της προτίμησης των καταναλωτών.  Με άλλα λόγια η Ε.Κ.Ε δε    μπορεί να θεωρηθεί ως κάτι αντίστοιχο – ή να λειτουργήσει ως υποκατάστατο – της διαφημιστικής δαπάνης.
Το παρήγορο  και ελπιδοφόρο είναι πως τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες εταιρείες και οργανισμοί σε παγκόσμιο επίπεδο δημοσιεύουν Εκθέσεις Εταιρικής Υπευθυνότητας,  στους αποκαλούμενους Κοινωνικούς Απολογισμούς.  Έχουν αναπτυχθεί μάλιστα και συστήματα ελέγχου και πιστοποίησης όπως το GRI (Global Reporting initiative ) και το ΑΑ1000 (AS).
Σε μια πολύ πρόσφατη έρευνα από το Κέντρο Αειφορίας(CSE)αναδεικνύονται οι τάσεις έκδοσης ετήσιων Απολογισμών και εξωτερικής διασφάλισης για την Εταιρική Υπευθυνότητα στην Ελλάδα.  Είναι αξιοσημείωτο ότι η πλειονότητα των ελληνικών επιχειρήσεων που εξέδωσε εκθέσεις Ε.Κ.Ε για τα έτη 2011
και 2012 ανήκουν στον χρηματοπιστωτικό κλάδο σε ποσοστό 18% όπου ανήκουν και οι Ασφαλιστικές Εταιρείες.
Πράγματι,  η παγκόσμια ασφαλιστική βιομηχανία από τη φύση της προσανατολισμένη στη διαχείριση των κινδύνων,  έχει τους ισχυρότερους προφανείς λόγους να ωθεί το παγκόσμιο πλέγμα στη λήψη των αποφάσεων,  ώστε να αποτρέπεται ή να περιορίζεται η επέλευση των κινδύνων αυτών.
Σε συνέδριο  που είχα πάρει μέρος, άκουσα τον πρόεδρο της GREENPEACE
να ομολογεί και να διακηρύσσει το όχι τόσο προφανές στους ανυποψίαστους,   ότι δηλαδή είναι τεράστια η ευεργετική επίδραση που ασκεί στη παγκόσμια κοινότητα η διαρκής παρέμβαση της ασφαλιστικής βιομηχανίας.  
Κυβερνήσεις, και υπερεθνικοί οργανισμοί δέχονται τη μόνιμη πίεση αντασφαλιστικών και ασφαλιστικών Εταιρειών αλλά και των διεθνών φορέων τους ώστε οι αποφάσεις που λαμβάνονται να διαμορφώνουν ένα ασφαλέστερο παγκόσμιο περιβάλλον. Οι συνθήκες λοιπόν που ευνοούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και απότοκο αυτού τις φυσικές καταστροφές με ανθρωπογενή αίτια που πλήττουν με σφοδρότητα πολλές περιοχές του πλανήτη, διαμορφώνουν την αντίληψη του επείγοντος στην αντιμετώπισή τους. Το ύψος των αποζημιώσεων που ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ευρώ, είναι απο μόνο του ένα τεράστιο μέγεθος πίεσης ώστε να ασκηθούν πολιτικές περιορισμού ή και εξάλλειψης των αιτιών που εκθρέφουν τα φαινόμενα αυτά. Κατά την αντίληψη αυτή, η ασφαλιστική βιομηχανία συντελεί ώστε οι υποδομές και γενικότερα οι κατασκευές να γίνονται με αυστηρότερες προδιαγραφές, οι άνθρωποι να διαβιούν σε ποιοτικότερες κατοικίες και να οδηγούν ασφαλέστερα αυτοκίνητα. Φυσικά, τα νοικοκυριά εκδηλώνουν ενδιαφέρον  όχι μόνο για την εξασφάλιση των περιουσιακών τους στοιχείων αλλά πρώτα για την ευχερέστερη απόκτηση και διατήρηση της περιουσίας τους.
Η συμβολή της Ιδιωτικής Ασφάλισης και στον τομέα αυτόν είναι αποφασιστική.
Χωρίς να υποτιμούμε τη συνδρομή της κρατικής ασφάλισης στη κοινωνική συνοχή μέσω της ανταποδοτικότητας, η Ιδιωτική Ασφάλιση  αυξάνει την οριακή  ροπή για αποταμίευση μέσω συνταξιοδοτικών προγραμμάτων,  εξασφαλίζει τη διατήρηση του επιπέδου ζωής της οικογένειας σε απρόοπτα συμβάντα και υποστηρίζει άτομα και νοικοκυριά στην έκτακτη αντιμετώπιση δαπανών για θέματα υγείας.
Όλα τα παραπάνω αποτελούν επιγραμματική μόνον αναφορά για τα άμεσα, μεσοπρόθεσμα αλλά και διαχρονικά οφέλη της ασφαλιστικής επίδρασης στη κοινωνία και θα αναλύσουμε παρακάτω.
Όπως έχουμε ήδη τονίσει, στο κλάδο της Ασφάλισης η έννοια της κοινωνικής ευθύνης είναι σύμφυτη μ’αυτόν. Η Ασφάλιση και η Κοινωνική Ευθύνη είναι δυο έννοιες που συνδέονται βαθιά, καθώς επίκεντρο έχουν
τη προστασία του ανθρώπου και ότι τον αφορά.  
Η ίδια η ουσία της Ασφάλισης εμπεριέχει την κοινωνικότητα της υπηρεσίας  της και μάλιστα στη πιο ανθρωποκεντρική της διάσταση που είναι η πρόληψη.
Οι ασφαλιστικές Εταιρείες αλλά και οι πιστοποιημένοι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές έχουν κατανοήσει πλήρως το ρόλο που οφείλουν να διαδραματίσουν. Ακριβώς σε αυτό το επίπεδο, ο ασφαλιστικός κλάδος
έχει να επιδείξει σημαντική πρόοδο. Τόσο οι νομοθετικές ρυθμίσεις και οι κανόνες που επιβάλλονται στη λειτουργία του κλάδου, όσο και οι πρωτοβουλίες αυτορρύθμισης της ίδιας της αγοράς, στοχεύουν στην
αύξηση της εμπιστοσύνης την ενίσχυση της διαφάνειας και τελικά στην παροχή προστιθέμενης αξίας στον πελάτη με αίσθημα ευθύνης.
 Οι περισσότερες ασφαλιστικές εταιρείες–μέλη της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος  (ΕΑΕΕ) έχουν ενσωματώσει στη στρατηγική τους ευρύτατα προγράμματα κοινωνικής υπευθυνότητας στοχευμένα προς διάφορες ομάδες κοινού, ξεκινώντας από το ίδιο το προσωπικό και τους συνεργάτες της επιχείρησης, τους πελάτες και την κοινωνία ευρύτερα.
Δεν είναι τυχαίο ότι η πρόεδρος του Ελληνικό Δίκτυο Ε.Κ.Ε, δηλώνει πως οι Ασφαλιστικές  Εταιρείες πρέπει να λειτουργούν σαν πρότυπα Ε.Κ.Ε.  
Δεν μπορεί να είναι διαφορετικά αφού ο ασφαλιστικός κλάδος συμβάλλει, όσο λίγοι άλλοι, στην οικονομική,  ψυχολογική και σωματική υγεία των μελών των σύγχρονων κοινωνιών. Άλλωστε,  είναι αποδεδειγμένο ότι
όσο πιο αναπτυγμένος είναι σε μια κοινωνία ο ασφαλιστικός θεσμός, τόσο πιο λίγα είναι τα κοινωνικά προβλήματα που εμφανίζονται.
 Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία του κοινωνικού αντίκτυπου ενός κλάδου είναι το ποσοστό ανταπόδοσης που διαθέτει.
Σε επίπεδο έτους, στη χώρα μας και σε σύνολο εισπράξεων 4,4 δις ο ασφαλιστικός κλάδος,  « επέστρεψε » στη κοινωνία με τη μορφή αποζημιώσεων και αποθεματοποιήσεων τα 3 δις, δηλαδή ένα ποσοστό 70 %. Δε νομίζω ότι υπάρχουν πολλοί τέτοιοι κλάδοι στην  οικονομία μιας  χώρας που να εμφανίζουν τέτοιο δείκτη κοινωνικής ανταπόκρισης.
Συμπερασματικά,  χωρίς κανένα κίνδυνο να υπερβάλλουμε, θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε στα παρακάτω σημεία:
H ασφάλιση συντελεί στη διάσωση προσωπικών, οικογενειακών και εθνικών πόρων.Αποκαθιστά ζημίες και ενθαρρύνει την αποταμίευση,με επακόλουθο τη χρηματοδότηση επενδύσεων. Ενισχύει την ανάληψη επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και συμβάλλει στην ανάπτυξη της έρευνας και της τεχνολογίας.
Τέλος μέσω της περιφρούρησης της περιουσίας και του διαθέσιμου εισοδήματος των ανθρώπων η ασφάλιση  προσφέρει ψυχική ηρεμία και συνδιαμορφώνει τη ποιότητα ζωής στις κοινωνίες.
Κλείνοντας θα ήθελα να αναφέρω ένα ιστορικό περιστατικό που καταδεικνύει ακριβώς την αξία της ασφάλισης.
Όταν ο πρόεδρος της Αμερικής Η.Ford προσγειωνόταν στη ταράτσα ενός ουρανοξύστη στη Νέα Υόρκη μαζί με έναν Άραβα Σεϊχη και στην ερώτησή του πώς γίναν όλα αυτά, ο πρόεδρος του απάντησε:
Όλα αυτά έγιναν επειδή υπάρχουν οι ασφάλειες γιατί κανείς δε θα αναλάμβανε τέτοιες επενδύσεις και κανείς δε θα ήθελε να εργάζεται σε τέτοια κτίρια χωρίς την ασφαλιστική υποστήριξη.
Αποφθεγματική επίσης είναι η σχετική ρήση του Ουίνστον Τσόρλτσιλ.
                          « Αν μπορούσα,  θα έγραφα τη λέξη ΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙΤΕ
                             πάνω σε κάθε πόρτα σπιτιού και στο μέτωπο κάθε
                             ανθρώπου.»