Περί «βουλεύτριας» ανταπάντηση: «Μήπως να λέμε «περκεφαλιά» και όχι «περικεφαλαία»;»

μάχη_φυλων_nΤου Κώστα Πολύζου
#Φιλολόγου, μέλος ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Σερρών#

Επειδή δεν έχουμε «αγύριστο κεφάλι», δεν έχουμε και κανένα δισταγμό να ομολογήσουμε ότι το πρόσφατο δημοσίευμά μας για τη χρήση της λέξης «Βουλεύτρια» περιείχε πράγματι οξύτατες έως άκομψες εκφράσεις. Είναι σαφές ότι ως προς αυτό το σημείο ατυχήσαμε. Από εκεί και πέρα, σχετικά με το ίδιο θέμα και την απάντηση της Βουλευτού Σερρών κ. Αφροδίτης Σταμπουλή, σημειώνουμε τα εξής:

1. Το θέμα της χρήσης της λέξης «Βουλεύτρια» αυτό καθ’ εαυτό είναι επουσιώδες. Η αντίληψη όμως και η νοοτροπία του ετσιθελισμού που λανθάνουν πίσω από αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είναι καθόλου κάτι το επουσιώδες. Και γι’ αυτό δεν μπορούμε να το σπρώξουμε κάτω από το χαλί.

2. Ο παλιός γλωσσικός κανόνας «usus est norma loquendi» (=η χρήση είναι ο κανόνας της ομιλίας) ισχύει απολύτως και θα ισχύει εσαεί. Η γλώσσα μας σε όλα τα επίπεδα αποτελείται από ένα σύνολο κανόνων που αναφέρονται στο «τι λέμε» και όχι στο «τι θα έπρεπε να λέμε». Και επειδή κάποιοι καλοπροαίρετα αναρωτιούνται «και πώς θα καθιερώσουμε καινούργιες λέξεις, αν δεν τις χρησιμοποιούμε;», τους θυμίζουμε ότι τίποτε δεν επιβάλλεται στη γλώσσα βίαια, ακόμη κι αν προσπαθήσουμε να το επιβάλουμε με …Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Η γλωσσική μας ιστορία βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων. Ολόκληρα ιερά τέρατα της γλωσσικής επιστήμης έσπασαν τα μούτρα τους, όταν αποφάσισαν να παρέμβουν «ρυθμιστικά» στη γλώσσα και να επιβάλουν το «τι πρέπει να λέμε». «Κατά το μηλιά και πορτοκαλιά να λέμε και περκεφαλιά αντί περικεφαλαία», έλεγε ο πρωτοπόρος δημοτικιστής Γιάννης Ψυχάρης τον 19ο αιώνα. Το πάθημά του είναι διδακτικό: όλοι μας σήμερα λέμε «περικεφαλαία». Αλλά σάμπως και τη λέξη «Βουλεύτρια» δεν την πρότεινε ο Αγαπητός Τσοπανάκης πριν από μισό αιώνα, αλλά δεν έγινε αποδεκτή από τη γλωσσική κοινότητα;

3. Η κ. Σταμπουλή στην απάντησή της μας παρέπεμψε σε άρθρο της κ. Αγγέλικας Ψαρρά που αναφέρεται στα ουσιαστικά που δηλώνουν επαγγελματική ιδιότητα, για τα οποία δε σχηματίζεται στη γλώσσα μας (με κάποια παραγωγική κατάληξη) ξεχωριστός τύπος για το θηλυκό γένος. Ανάμεσα στα άλλα η συντάκτρια του άρθρου συμφωνεί με την κ. Σταμπουλή για τη χρήση της λέξης «Βουλεύτρια». Και φανταζόμαστε ότι η κ. Σταμπουλή θεωρεί ότι αυτό το γεγονός είναι κάτι σαν «πράσινο φως» για τη χρήση της λέξης «Βουλεύτρια». Όμως, άλλο πράγμα είναι να εντοπίζουμε και να αναλύουμε ένα γλωσσικό πρόβλημα και άλλο πράγμα να αποφασίζει ο καθένας μας να δώσει τη λύση που αυτός θεωρεί σωστή. Από πού κι ως πού μπορεί ο καθένας μας να πλάθει κατά το δοκούν κι από μια λέξη θηλυκού γένους για τα πολυάριθμα επαγγελματικά ουσιαστικά της γλώσσας μας και …«άιντε γιούρια», επειδή ενδεχομένως έχει τη σύμφωνη γνώμη της κ. Αγγέλικας Ψαρρά ή και οποιασδήποτε άλλης αρθρογράφου; Και γιατί να περιοριστούμε μόνο στη λέξη «Βουλεύτρια»; Με τη γυναίκα που είναι συνήγορος, ζωγράφος, ναυπηγός, γραμματέας, ταμίας, επαγγελματίας, υπουργός, ηθοποιός, μαθηματικός, φιλόλογος, ηλεκτρολόγος, μηχανικός, λοχίας, λοχαγός, αρθρογράφος κ.ο.κ. τι θα γίνει; Αλήθεια, η κ. Σταμπουλή για το επάγγελμά της (γιατρός) ποια λέξη χρησιμοποιεί;

4. Η κ. Σταμπουλή, ενώ φρόντισε «για την εγκυκλοπαιδική μας ενημέρωση» και μας έστειλε το άρθρο της κ. Αγγέλικας Ψαρρά, μάλλον δεν έκανε το ίδιο για την εγκυκλοπαιδική ενημέρωση και των υπόλοιπων γυναικών Βουλευτών. Και ας αφήσουμε τις γυναίκες που είναι Βουλευτές άλλων κομμάτων. Ας πάμε στο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Είκοσι πέντε γυναίκες εκλέχθηκαν Βουλευτές με το ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στις τελευταίες εκλογές. Από αυτές οι 24 θέτουν το όνομά τους σε όλες τις ερωτήσεις που καταθέτουν στη Βουλή χρησιμοποιώντας τη φράση «η ερωτώσα Βουλευτής». Και μόνο η κ. Σταμπουλή στις ερωτήσεις που υποβάλλει χρησιμοποιεί τη φράση «η ερωτώσα Βουλεύτρια». Μια περιήγηση στο Διαδίκτυο, την οποία εύκολα μπορεί να κάνει ο καθένας μας, είναι εξόχως διαφωτιστική. Και αν κάποιος βρει κάτι διαφορετικό, δεσμευόμαστε ότι θα λέμε τη λέξη «Βουλεύτρια» πενήντα φορές την ημέρα.

5. Ως επιμύθιο, δυο λόγια για τη λέξη «κόλακες» που χρησιμοποιήσαμε (μέσα σε παρένθεση και με ερωτηματικό) στο προηγούμενο δημοσίευμά μας, γεγονός που, κατά την κ. Σταμπουλή, δείχνει έλλειψη ήθους από την πλευρά μας: Αν όσοι συντάσσουν τα Δελτία Τύπου του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Σερρών (που ούτε καν υποθέτουμε ποιοι είναι κάθε φορά) χρησιμοποιούσαν τη λέξη «Βουλεύτρια» και πριν από τις 18. 06. 2012, τότε αποσύρουμε τη λέξη «κόλακες» και τους ζητούμε συγγνώμη. Αν όμως άρχισαν να χρησιμοποιούν τη λέξη «Βουλεύτρια» μετά τις 18. 06. 2012, μόνο και μόνο επειδή γνώριζαν την εμμονή της κ. Σταμπουλή στη χρήση της, τότε κρατάμε τη λέξη και αποσύρουμε και την παρένθεση και το ερωτηματικό.

 Κώστας Πολύζος

Φιλόλογος, μέλος ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Σερρών

One Response to "Περί «βουλεύτριας» ανταπάντηση: «Μήπως να λέμε «περκεφαλιά» και όχι «περικεφαλαία»;»"

  1. gas   7 Ιανουαρίου 2014 at 17:25

    Πως φταχνω νεες λεξεις
    =======================
    https://www.pi-schools.gr/books/dimotiko/gramm_e_st/202-211.pdf

    καλη χρονια ή έστω προ μνημονιο χρονια