ΣΥΝΤΑΞΗ: Υπολογίστε την Εθνική σύνταξη που σας αναλογεί (πρόγραμμα)-Πως υπολογίζεται η ανταποδοτική

ΣΥΝΤΑΞΗ: Υπολογίστε την Εθνική σύνταξη που σας αναλογεί (πρόγραμμα)-Πως υπολογίζεται η ανταποδοτική

Γραφει ο Κώστας Στέφος [Πρόεδρος του Γ.Ο.Ε.Β της πεδιάδας των Σερρών].

Όπως έχουμε αναφέρει αναλύοντας τον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης, η εθνική σύνταξη είναι ίση για όλους, χρηματοδοτείται αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό και κατά βάση θεμελιώνεται με 20ετία, ανέρχεται δε στο ποσό των 384,00 € σήμερα. Αποτελεί το πρώτο μέρος της σύνταξης και γι’ αυτήν δεν καταβάλλονται εισφορές. Το δεύτερο μέρος, ώστε να χτιστεί η ενιαία σύνταξη, αποτελεί η λεγόμενη ανταποδοτική με την οποία θα ασχοληθούμε στο άρθρο που ακολουθεί.

Το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές, ο μέσος μηνιαίος μισθός ή εισόδημα καθ΄ όλη τη διάρκεια του  ασφαλιστικού του βίου από το 2002 μέχρι την υποβολή της αίτησης ( για αυτές που καταβλήθηκαν εισφορές και μόνο, μισθός, δώρα, επιδόματα κλπ ), το σύνολο του χρόνου ασφάλισης και τα κατ’ έτος ποσοστά αναπλήρωσης όπως αυτά προκύπτουν από τον παρακάτω πίνακα ετησίων ποσοστών αναπλήρωσης.

Διαμόρφωση Εθνικής Σύνταξης

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΤΗΣΙΩΝ ΠΟΣΟΣΤΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗΣ

ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗΣ
ΑΠΟ ΕΩΣ
0 15 0,77%
15,01 18 0,84%
18,01 21 0,90%
21,01 24 0,96%
24,01 27 1,03%
27,01 30 1,21%
30,01 33 1,42%
33,01 36 1,59%
36,01 39 1,80%
39,01 42 2,00%

 

Δικαιούχοι είναι σχεδόν πάντες οι υπάλληλοι του Δημόσιου, πολιτικοί και στρατιωτικοί, καθώς και οι του ιδιωτικού τομέα μισθωτοί, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες που θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης.

Χρόνος πραγματικής ασφάλισης είναι αυτός για τον οποίο έχουν καταβληθεί εισφορές (για τους μισθωτούς μπορούν να οφείλονται). Πλασματικός χρόνος που αναγνωρίζεται χωρίς εξαγορά (χρόνος επιδότησης λόγω ασθένειας, χρόνος επιδότησης λόγω τακτικής ανεργίας ή χρόνος απουσίας από την εργασία λόγω κύησης ή λοχείας) δεν συνυπολογίζεται ούτε στα ποσοστά αναπλήρωσης ούτε στον υπολογισμό των συνταξίμων αποδοχών κατά τον υπολογισμό του ποσού της ανταποδοτικής σύνταξης.

Χρόνος για τον οποίο έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές στους εντασσόμενους στον Ε.Φ.Κ.Α. φορείς, τομείς, κλάδους και λογαριασμούς, ακόμα και αν δεν συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις ασφάλισης ( περίπτωση πρώην Ο.Γ.Α., άρθρο 60 του ν. 4449/24-01-2017, ΦΕΚ Α΄ 7).

Πρώτη παρατήρηση. Το ποσοστό αναπλήρωσης στην κλίμακα μεταξύ των ετών αυξάνεται σημαντικά και καθιστά απαγορευτική την πρόωρη συνταξιοδότηση. Τα έτη μεταξύ τους δεν έχουν την ίδια βαρύτητα με τα πρώτα δέκα πέντε έτη να συμβάλλουν με ποσοστό μόνο 0,77% και τα τελευταία με 2%, σχεδόν τριπλάσια δηλαδή. Με 15 ,  20 ,  30 ,  35 ,  37 ,  40 ,  42 χρόνια έχουμε ανταπόδοση αντίστοιχα 11,55 / 15,87 / 26,37 / 33,81 / 37,20 / 42,80 / 46,80. (Μαθηματικός υπολογισμός με δυο δεκαδικά ψηφία).

Το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης αντιστοιχεί στα κατ’ έτος ποσοστά αναπλήρωσης για το σύνολο του χρόνου ασφάλισης επί των συνταξίμων αποδοχών. Αν δεν αποστρέφεστε τα μαθηματικά σε ένα Excelάκι υπολογίζουμε  π.χ. για 40 έτη:

((15*0,77%)+(3*0,84%)+(3*0,90%)+(3*0,96%)+(3*1,03%)+(3*1,21%)+(3*1,42%)+(3*1,59%)+(3*1,80%)+(1*2,00%))*1.000= 42,8% * 1.000 = 428€ ανταποδοτική σύνταξη για συντάξιμες αποδοχές 1000 €.

Σημειώνουμε εδώ ότι οι αποδοχές του ασφαλισμένου για κάθε ημερολογιακό έτος προσαυξάνονται κατά την ετήσια μέση μεταβολή του Δείκτη τιμών Καταναλωτή (ΔτΚ) μέχρι το 2020, και από το 2021 και μετά κατά το Δείκτη μεταβολής μισθών (ΔΜΜ), όπως αυτοί θα υπολογιστούν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Η αναπροσαρμογή γίνεται ετήσια μέχρι και το προηγούμενο της αίτησης συνταξιοδότησης χρόνο. Στο παράδειγμα η ενιαία σύνταξη 428+384=812 € ανέρχεται στο 81,20% του μισθού.

Ακολουθεί  ο πίνακας αναπροσαρμογής του ΔτΚ κατ έτος από  το 2002 έως σήμερα.

Έτος Εισφορές Αποδοχές Αύξηση ΔτΚ Αναπροσαρμοσμένες Αποδοχές
2002 1000 5000 1,30263 6513,15
2003 1000 5000 1,25858 6292,90
2004 1000 5000 1,22311 6115.55
2005 1000 5000 1,18175 5908,75
2006 1000 5000 1,14510 5725,50
2007 1000 5000 1,11283 5564,15
2008 1000 5000 1,06798 5339,90
2009 1000 5000 1,05521 5276,05
2010 1000 5000 1,00771 5038,55
2011-2016 1000 5000 1,00000 30000,00
180 μήνες 81774,50

Ανταποδοτική σύνταξη = Συνολικές αναπροσαρμοσμένες συντάξιμες αποδοχές / μήνες Χ 42,8 % ποσοστό αναπλήρωσης για 40 έτη.

Πανεύκολος ο υπολογισμός, σισύφεια η επίτευξη του στόχου. Πόσοι άραγε από τους ήδη συνταξιούχους τον έχουνε πιάσει; Όσον αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες ως συντάξιμες αποδοχές για τον υπολογισμό του ανταποδοτικού μέρους σύνταξης της κύριας ασφάλισης λόγω γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα, το οποίο υπόκειται σε εισφορές καθ’ όλη τη διάρκεια του ασφαλιστικού βίου.

Διαιρούμε τις ετήσιες εισφορές δια 0,2 και βρίσκουμε τις ετήσιες αποδοχές, οι οποίες επί τον ΔτΚ του έτους αναφοράς μας δίνει τις αναπροσαρμοσμένες ετήσιες αποδοχές. Αυτές διαιρούμενες δια τους μήνες μας δίνουν τις συντάξιμες αποδοχές.

Παραδείγματος χάριν  81774,50 / 180 = 454,30 Χ 42,8 = 194,44 + 384 = 578,44 €.

Σχολιάζοντας την σύνταξη όπως διαμορφώνεται, θα ήθελα να αναφέρω ότι έχω την γνώμη ότι η εθνική σύνταξη είναι υψηλή στα 384 € (ίσως έπρεπε να είναι μικρότερη, ας πούμε 250 €) και η ανταποδοτική χαμηλή (να πάει στο 60% με 42 έτη). Απόδοση δηλαδή 85%. Το συνταξιοδοτικό έχει άρωμα υπερβολικής αριστεράς. Το υπερβολικής κάνει τη ζημιά. Η υπάρχουσα κατάσταση ευνοεί σκανδαλωδώς τη φοροδιαφυγή – εισφοροδιαφυγή (έννοιες ταυτόσημες πλέον διότι έχουν πλήρη συσχέτιση). Τιμωρεί τους πολλά εισφέροντας και είναι γενναιόδωρη στους εισφέροντας λίγα. Έπρεπε η ψαλίδα να ανοίξει περισσότερο για περισσότερη δικαιοσύνη.

Η χαμηλότερη σύνταξη π.χ. των αγροτών ( λόγω της έκπτωσης κατά 70%) θα διαμορφωθεί σε ύψος πάνω από 500 €. Αλλά δεν θα είναι εκεί η χαμηλότερη, θα είναι στην εκ περιτροπής και μειωμένη απασχόληση, όπου ούτε η εθνική θα παραμείνει ακέραιη, χωρίς ποινή, ούτε η ανταποδοτική θα είναι σημαντική. Σε αντίθεση πάλι με τους αγρότες όπου η πλήρης εθνική θεωρείται δεδομένη. Μπορεί δύσκολα η πλειοψηφία των αγροτών να πετυχαίνει υψηλές συντάξιμες αποδοχές αλλά εύκολα πετυχαίνει την πλήρη εθνική και την μεγίστη ανταπόδοση. Όσο περισσότερα θα εισφέρουν σε βάθος χρόνου, τόσο θα αυξάνονται οι συντάξιμες αποδοχές και συνεπώς θα μεγαλώνει η ανταποδοτική. Θα τρίβουν πολλοί τα μάτια τους, ειδικά ΄΄οι σπουδαγμένοι΄΄.

Δεύτερη παρατήρηση.

Το μέγιστο της ανταπόδοσης είναι 46,8% για 42 έτη εργασίας. Άρα πάμε για τα 42. Τα 40 δίνουν τη δυνατότητα – προϋπόθεση για σύνταξη στα 62. Άλλως εάν μέχρι τα 67 συμπληρώσεις τα 40, φεύγεις όποτε τα συμπληρώσεις. Εννοείται ότι, εάν δεν τα συμπληρώσεις, φεύγεις στα 67 με όσα έτη μέχρι τότε συνέλεξες, ή κάθεσαι λίγο ακόμα εργαζόμενος, ανάλογα φυσικά την περίπτωση, π.χ. για να θεμελιώσεις το ελάχιστο όριο,  τη 15ετια  συμπληρωμένη για να δικαιωθείς σύνταξη.

Επαναλαμβάνω ότι απαιτείται 15ετία και 67  για τη θεμελίωση, άλλως σύνταξη δεν χορηγείται και οι εισφορές δεν επιστρέφονται, απλά χάνονται. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις το κράτος χορηγεί υπό όρους, στους οποίους θα αναφερθούμε σε άλλο σημείωμα, το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερήλικων. Το πλήρες ποσό του μηνιαίου επιδόματος ανέρχεται σε τριακόσια εξήντα (360) ευρώ και αναπροσαρμόζεται κάθε έτος. Προσοχή δεν είναι σύνταξη όπως νομίζουν πολλοί, κυρίως αγρότες, επειδή χορηγούνταν σε όλους από τον παλαιό ΟΓΑ. Εάν θυμάμαι καλά ήταν 330 € και με την ψήφιση του 4387/2016 αυξήθηκαν λέει οι μικρές συντάξεις των αγροτών. Αυτοί οι αγρότες που πήραν αύξηση δεν έπαιρναν σύνταξη, αλλά επίδομα Ανασφάλιστων Υπερηλίκων. Θα συνεχίσει να καταβάλλεται πλέον από τον νέο ΟΓΑ από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Τα στοιχεία του συνταξιοδοτικού φακέλου του αιτούντος τη σύνταξη, εισάγονται και υποστηρίζονται από τις μέχρι σήμερα διαθέσιμες μηχανογραφικές εφαρμογές του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Ε.Φ.Κ.Α. από τους αρμόδιους υπαλλήλους, ούτως ώστε να εξαχθεί το αποτέλεσμα αυτομάτως από το σύστημα και να ολοκληρωθεί τάχιστα η διαδικασία έκδοσης της απόφασης συνταξιοδότησης.

Θα ήθελα πρόσθετα να αναφέρω ειδικά για τους αγρότες  τα εξής: Είναι δυνατή η σύνταξη στα 62 έτη, ενώ μέχρι τώρα το ηλικιακό όριο ήταν για όλους το 67ο, εύκολα καλύπτει ο αγρότης το όριο της πλήρους εθνικής (20ετια – 384€) που είναι ανεξάρτητη των εισοδημάτων, και πετυχαίνει εύκολα το μέγιστο του ποσοστού αναπλήρωσης 46,8%. Ομολογώ όμως ότι δύσκολα θα έχει υψηλό μέσο μηνιαίο εισόδημα ( έκπτωση 70% στις ελάχιστες ασφαλιστικές εισφορές ).

Προσωπικά θα ήθελα την έκπτωση εθελοντική διότι σε βάθος χρόνου συμβάλει καθοριστικά στην μείωση της ανταποδοτικής σύνταξης.

Πάντως η ελάχιστη σύνταξη περνάει το 500αρικο. Κατά τη μεταβατική περίοδο και πηγαίνοντας προς το 2030 η σύνταξη γλιστράει λίγο, λόγω χαμηλού αποτελέσματος που δίνει η ανταπόδοση, από το 2002 και μετά, για τους των ελάχιστων εισφορών και ανεβαίνει καθ΄ έτος για φορολογητέα εισοδήματα που υψώνουν το μέσο όρο των, δια βίου, αναλογούντων μηναίων αποδοχών. Αυτά τα αριθμητικά αποτελέσματα όμως που κυκλοφορούν είναι σχετικά, διαφέρουν ανάλογα τις παραμέτρους που θέτεις  και τα αποφεύγω διότι παραπληροφορούν.

Σε τελική ανάλυση, ότι πληρώσεις, αυτό θα διαμορφώσει το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης.

Η αλήθεια είναι, ότι το οικονομικό επίπεδο που δήλωνες ότι είχες ως εργαζόμενος, ευθέως ανάλογα θα προσδιορίσει και το επίπεδο σου ως συνταξιούχου. Το σύνηθες της καταβολής υψηλών εισφορών, οι οποίες μάλιστα εξέπιπταν ως δαπάνες μειώνοντας τα κέρδη και της πενόμενης φορολογικής δήλωσης παρήλθε ανεπιστρεπτί. Στόχος μας το μέγιστο της ανταποδοτικής. Η εθνική είναι δεδομένη.

Ευτυχώς δεν γίνεται επανυπολογισμος των συντάξεων των αγροτών. Τέλος για τους έχοντες σημειώνω, ότι η πληρωμή φόρων είναι αναλογική κατά το σύνταγμα. Πάντα πληρώνουν οι έχοντες. Ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος. Και ένας άλλος μύθος, ότι ο νόμος δεν είναι ασφαλιστικός είναι αλλά φορολογικός! Μέχρι τώρα για τους μισθωτούς τι ήταν; Η Ευρώπη δεν έχει αναλογικότητα εισφορών παροχών;

Η δομή είναι ευρωπαϊκή όσον αφορά το ηλικιακό και την ανταπόδοση.